بازگشت به صفحه اصلي مسائل

احکام نماز جماعت

س 1_ هنگامي که شخصي به جماعت مي ايستد آيا لازم است امام جماعت را تعيين کند؟

ج_ موقعي که مأموم نيت مي کند، بايد امام جماعت را معين نمايد. ولي دانستن اسم او لازم نيست. مثلا اگر نيت کند: اقتدا مي کنم به امام حاضر، نمازش صحيح است.

س 2_ مأموم چه چيزهايي را بايد در نماز، خودش بخواند؟

ج_ مأموم بايد غير از حمد و سوره همه نماز را خودش بخواند.

س 3_ در چه صورت، حمد و سوره را نيز بايد خواند؟

ج_ اگر رکعت اول يا دوم او، رکعت سوم يا چهارم امام باشد، بايد حمد و سوره را نيز بخواند.

س 4_ در چه صورت مستحب است حمد و سوره را بخواند؟

ج_ اگر مأموم در رکعت اول و دوم نماز صبح، مغرب و عشاء صداي حمد و سوره امام را بشنود، اگر چه کلمه ها را تشخيص ندهد، بايد حمد و سوره نخواند و اگر صداي امام را نشنود، مستحب است حمد و سوره بخواند. ولي بايد آهسته بخواند و چنانچه سهواً بلند بخواند، اشکال ندارد.

س 5_ اگر مأموم، بعضي از کلمه هاي حمد و سوره امام را بشنود، چه وظيفه اي دارد؟

ج_ بنا بر احتياط واجب، حمد و سوره نخواند.

س 6_ اگر امام، سهواً حمد و سوره بخواند، يا خيال کند صدايي که مي شنود، صداي امام نيست و حمد و سوره بخواند و بعد بفهمد صداي امام بوده، نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ نمازش صحيح است.

س 7_ اگر شک کند صداي امام را مي شنود يا نه، يا صدايي بشنود و نداند صداي امام است يا صداي ديگري چه وظيفه اي دارد؟

ج_ مي تواند حمد و سوره بخواند.

س 8_ در نماز ظهر و عصر و در رکعت اول و دوم آن، مأموم چه وظيفه اي دارد؟

ج_ بنا بر احتياط مستحب، بايد مأموم در رکعت اول و دوم نماز ظهر و عصر، حمد و سوره، نخواند و مستحب است به جاي آن ذکر بگويد.

س 9_ مأموم نسبت به گفتن تکبيرة الاحرام، چه تکليفي دارد؟

ج_ مأموم نبايد تکبيرةالاحرام را پيش از امام بگويد، بلکه بنا بر احتياط مستحب، تا تکبير امام تمام نشده، تکبير نگويد.

س 10_ آيا مأموم مي تواند پيش از امام سلام بگويد؟

ج_ واجب نيست مأموم پيش از امام سلام نگويد.

س 11_ چنانچه مأموم عمداً پيش از امام سلام دهد، نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ نمازش صحيح است و لازم نيست دوباره با امام سلام دهد. اما اگر پيش از امام سلام گفت، ثوابش کم مي شود.

س 12_ اگر مأموم غير از تکبيرة الاحرام و سلام، چيزهايي ديگر نماز را پيش از امام بگويد، نمازش آيا مشکلي پيدا مي کند؟

ج_ اشکال ندارد، ولي اگر آنها را از امام بشنود، يا بداند امام چه وقت مي گويد، بنا بر احتياط مستحب پيش از امام نگويد.

س 13_ مأموم، غير از آن چه در نماز خوانده مي شود، چه وظيفه اي دارد؟

ج_ مأموم بايد غير از آن چه در نماز خوانده مي شود، کارهاي ديگر آن مانند رکوع و سجود را با امام يا کمي بعد از امام بجا آورد.

س 14_ اگر عمداً پيش از امام يا مدت زيادي بعد از امام انجام داد، نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ جماعتش باطل مي شود، ولي نمازش صحيح است.

س 15_ اگر سهواً پيش از امام سر از رکوع بردارد، چنانچه امام در رکوع باشد، چه وظيفه اي دارد؟

ج_ چنانچه در رکوع باشد، بايد به رکوع برگردد و با امام سر بردارد.

س 16_ در اين صورت که زياد شدن رکوع که رکن است، آيا نماز را باطل نمي کند؟

ج_ نماز را باطل نمي کند.

س 17_ اگر به رکوع «پيش از رسيدن به رکوع، امام سر بر دارد» نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ نمازش مشکل است. پس احتياط واجب اين است که نماز را تمام کند، سپس آن را اعاده نمايد.

س 18_ اگر اشتباهاً سر بر دارد و ببيند امام در سجده است، چه وظيفه اي دارد؟

ج_ بايد به سجده برگردد.

س 19_ چنانچه در هر دو سجده، اين گونه نشود، نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ براي زياد شدن دو سجده که رکن است، نمازش باطل نمي شود.

س 20_ کسي که اشتباهاً پيش از امام، سر از سجده برداشته، اگر به سجده برگردد و هنوز به سجده نرسيده، امام سر بر دارد، نماز چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ نمازش صحيح است ولي اگر در هر دو سجده چنين شود، صحت آن بعيد نيست.

س 21_ اگر مأموم اشتباهاً سر از رکوع يا سجده بر دارد و سهواً به خيال اين که به امام نمي رسد، به رکوع يا سجده نرود نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ نمازش صحيح است.

س 22_ اگر سر از سجده بر دارد و ببيند امام در سجده است، چه وظيفه اي دارد؟

ج_ چنانچه به خيال اين که سجده اول امام دست و به قصد اين که با امام متابعت کند به سجده رود و بفهمد سجده دوم امام بوده، سجده دوم او حساب مي شود و اگر به خيال اين که سجده دوم امام است، به سجده رود و بفهمد سجده اول امام بوده، بايد به قصد اين که با امام سجده کند، آن سجده را رها کند و دوباره با امام به سجده رود.

س 23_ اگر سهواً پيش از امام به رکوع رود که اگر سر بر دارد به مقداري از قرائت امام مي رسد، چه وظيفه اي دارد؟

ج_ بايد برگردد و با امام به رکوع رود و لازم نيست نماز را اعاده کند.

س 24_ اگر عمداً برنگردد، چه تکليفي بر عهده اوست؟

ج_ بنا بر احتياط مستحب نماز را تمام کند و دوباره بخواند.

س 25_ اگر سهواً پيش از امام به رکوع رود که اگر برگردد، به چيزي از قرائت امام نمي رسد نماز چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ در صورتي که صبر کند تا امام به او برسد، نمازش صحيح است و همچنين اگر به قصد اين که با امام نماز بخواند سر بر دارد و با امام به رکوع رود، نمازش صحيح است.

س 26_ اگر سهواً پيش از امام به سجده رود، اگر صبر کند تا امام به او برسد، نمازش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج_ نمازش صحيح است و همچنين اگر به قصد اين که با امام نماز بخواند سر بر دارد و با امام به سجده رود، نمازش صحيح است.

س 27_ اگر امام در رکعتي که قنوت ندارد، اشتباهاً قنوت بخواند يا در رکعتي که تشهد ندارد، اشتباهاً مشغول خواندن تشهد شود، مأموم چه وظيفه اي دارد؟

ج_ مأموم نبايد قنوت و تشهد بخواند ولي نمي تواند پيش از امام به رکوع رود، يا پيش از ايستادن امام بايستد، بلکه بايد صبر کند تا قنوت و تشهد امام تمام شود و بقيه نماز را با او بخواند.

مستحبات نماز جماعت

س 28_ اگر مأموم مرد بود، مستحب است کدام طرف امام بايستد؟

ج_ مستحب است طرف راست امام بايستد.

س 29_ اگر زن بود، مستحب است کدام طرف امام بايستد؟

ج_ اگر يک زن باشد، مستحب است در طرف راست امام طوري بايستد که جاي سجده اش، مساوي زانو يا قدم امام باشد.

س 30_ اگر مأمومين يک مرد و يک زن، يا يک مرد و چند زن باشند، مستحب است به چه نحوي بايستند؟

ج_ مستحب است، مرد طرف راست امام و باقي پشت سر امام بايستند.

س 31_ اگر مأمومين چند زن و چند مرد بودند، چگونه بايستند؟

ج_ بهتر است که در رديف يکديگر بايستند و امام جلوتر از ديگران نايستد.

س 32_ مستحب است امام در کدام قسمت صف بايستد؟

ج_ مستحب است امام در وسط صف بايستد و اهل علم، کمال و تقوا در صف اول بايستند.

س 33_ صف هاي جماعت بايد به چه نحوي باشند؟

ج_ مستحب است صف هاي جماعت، منظم باشد و بين کساني که در يک صف ايستاده اند، فاصله نباشد و شانه آنها در رديف يکديگر باشد.

س 34_ بعد از گفتن «قد قامت الصلاة» توسط امام، مأمومين چه وظيفه اي دارند؟

ج_ مستحب است بعد از گفتن «قد قامت الصلاة» مأمومين برخيزند.

س 35_ امام در هنگام اقامه نماز جماعت چه وظيفه اي نسبت به مأمومين دارد؟

ج_ مستحب است امام جماعت، حال مأمومين را که از ديگران ضعيف تر است، رعايت کند و قنوت، رکوع و سجود را طول ندهد، مگر بداند همه کساني که به او اقتدا کرده اند به طولاني شدن نماز مايل هستند.

س 36_ در هنگام خواندن حمد و سوره و ذکرها چه وظيفه اي دارد؟

ج_ مستحب است امام جماعت، در حمد و سوره و ذکرهايي که بلند مي خواند، صداي خود را مقداري بلند کند که ديگران بشنوند. ولي بيش از اندازه صدا را بلند نکند.

س 37_ اگر امام در رکوع بفهمد کسي تازه رسيده و مي خواهد اقتدا کند، چه وظيفه اي دارند؟

ج_ مستحب است رکوع را دو برابر هميشه، طول بدهد و بعد برخيزد، اگر چه بفهمد شخص ديگري نيز، براي اقتدا وارد شده است.

مکروهات نماز جماعت

س 38_ در چه صورتي مکروه است انسان تنها بايستد؟

ج_ اگر در صف هاي جماعت جا باشد، مکروه است انسان تنها بايستد.

س 39_ مأموم ذکرهاي نماز را چگونه بايد بگويد؟

ج_ مکروه است مأموم، ذکرهاي نماز را طوري بگويد که امام بشنود.

س 40_ آيا اقتداي مسافر به مسافر اشکال دارد؟

ج_ مسافري که نماز ظهر، عصر و عشا را دو رکعت مي خواند، مکروه است در اين نمازها به کسي که مسافر نيست اقتدا کند.

س 41_ کسي که مسافر نيست آيا مي تواند به مسافر اقتدا کند؟

ج_ کسي که مسافر نيست مکروه است، در اين نمازها به مسافر اقتدا کند.