بازگشت
به صفحه اصلي مسائل
|
|
|
احکام مفطرات سئوال 1 _ در چه صورتي روزه انسان باطل مي شود؟ جواب _ اگر انسان عمداً و از روي اختيار، کاري که روزه را باطل مي کند، انجام دهد، روزه او باطل مي شود و چنانچه از روي عمد نباشد، اشکال ندارد. ولي اگر جنب، بخوابد و تا اذان صبح غسل نکند، روزه او باطل است. س 2 _ اگر روزه دار، سهواً يکي از کارهايي که روزه را باطل مي کند، انجام دهد و به خيال اين که روزه اش باطل شده عمداً دوباره يکي از آنها را به جا آورد، روزه اش چه حکمي پيدا مي کند؟ ج _ روزه او باطل مي شود. س 3 _ اگر به زور چيزي در گلوي روزه دار بريزند، يا سر او را به زور در آب فرو برند آيا روزه اش باطل مي شود؟ ج _ روزه او باطل نمي شود. س 4 _ اگر روزه دار را مجبور کنند، روزه خود را باطل کند، مثلاً به او بگويند اگر غذا نخوري ضرري مالي يا جاني به تو مي زنيم و خودش براي جلوگيري از ضرر چيزي بخورد، آيا روزه اش باطل مي شود؟ ج _ روزه او باطل مي شود. س 5 _ روزه دار براي اين که روزه اش را باطل نکنند، چه وظيفه اي دارد؟ ج _ نبايد جايي برود که مي داند مجبورش مي کنند خودش روزه اش را باطل کند. س 6 _ اگر روزه دار از روي ناچاري، کاري که روزه را باطل مي کند، انجام دهد، روزه اش چه حکمي پيدا مي کند؟ ج _ روزه او باطل مي شود. مکروهات روزه س 7 _ چه چيزهايي براي روزه دار مکروه است؟ ج _ چند چيز براي روزه دار مکروه است. از جمله: الف _ دوا ريختن به چشم و سرمه کشيدن در صورتي که مزه يا بوي آن به حلق برسد. ب _ انجام دادن هر کاري که مانند خون گرفتن و حمام رفتن باعث ضعف مي شود. ج _ انفیه کشيدن، اگر نداند به حلق مي رسد، اما اگر به حلق برسد بنابر احتياط واجب جايز نيست. د _ بو کردن گياهان معطر. ر _ نشستن زن در آب. ز _ استعمال شياف. س _ تر کردن لباسي که بر بدن است. ش _ کشيدن دندان و هر کاري که به سبب آن از دهان خون بيايد. ص _ مسواک کردن با چوب تر. ض _ بي جهت آب يا چيزي در دهان کردن. ط _ بدون قصد بيرون آمدن مني. ظ _ همسر خود را ببوسد يا کاري کند که موجب تحريک شهوت مي شود. اما اگر به قصد بيرون آمدن مني باشد، روزه او بنابر احتياط باطل مي شود. موارد قضا و کفاره س 8 _ در چه صورتي قضاي روزه واجب مي شود؟ ج _ اگر در روزه ماه رمضان عمداً قي کند و يا در آب ارتماس نمايدو يا با مايع حقنه کند، يا در شب جنب شود و بيدار شود و دوباره بخوابد و تا اذان صبح بيدار نشود، فقط بايد قضاي آن را به جا آورد. س 9 _ در چه صورتي قضا و کفّاره با هم واجب مي شود؟ ج _ اگر کار ديگري که روزه را باطل مي کند، عمداً انجام دهد. در صورتي که مي دانسته آن کار روزه را باطل مي کند، قضا و کفّاره بر او واجب مي شود. س 10 _ در چه مواردي، کفّاره از باب احتياط واجب است؟ ج _ کفاره در بعضي از موارد مانند دروغ بستن به خدا و پيامبر و يا اهل بيت او از باب احتياط واجب است. س 11 _ آيا بر کسي که بر اثر ندانستن مسئله کاري را انجام داده است که روزه را باطل مي کند، کفاره واجب مي شود؟ ج _ اگر به جهت ندانستن مسئله کاري انجام دهد که روزه را باطل مي کند، چنانچه مي توانسته مساله را ياد بگيرد (يعني مقصر در ندانستن بوده) کفاره بر او واجب مي شود. س 12 _ در چه صورتي کفّاره بر کسي که از روي ندانستن مسئله کاري را انجام داده که روزه را باطل مي کند، واجب نمي شود؟ ج _ اگر نمي توانسته مسأله را ياد بگيرد (يعني قاصر در ندانستن مسأله بوده) کفّاره بر او واجب نيست و بنابر احتياط واجب، حکم انساني که غافل باشد، نيز چنين است. کفارۀ روزه س 13 _ کسي که کفّاره ماه رمضان بر او واجب مي شود، چه وظيفه اي دارد؟ ج _ بايد يک برده آزاد کند، يا دو ماه روزه بگيرد. يا شصت فقير را سير کند و يا به هر کدام يک مُد که تقريباً ده سير است «حدود هفتصد و پنجاه گرم» طعام يعني گندم يا جو يا مانند آن بدهد. س 14 _ چنانچه هيچ کدام از موارد فوق ممکن نباشد، چه وظيفه اي بر عهده فرد مکلّف است؟ ج _ چنانچه هيچ کدام ممکن نباشد، مخيّر است بين اين که هيجده روز پي در پي روزه بگيرد يا هر مقدار مي تواند به فقير طعام بدهد. س 15 _ اگر ممکن نباشد که هيجده روز پي در پي روزه بگيرد و نتواند به فقير طعام بدهد، تکليف او چيست؟ ج _ اگر نتواند به فقير طعام بدهد يا روزه بگيرد، بايد استعفاء کند. اگر چه مثلاً يک مرتبه: «استغفر الله» بگويد و بنابر احتياط واجب هر وقت بتواند کفاره را بدهد. س 16 _ کسي که مي خواهد دو ماه روزه کفّاره بگيرد و اگر بقيه آن پي در پي نباشد، اشکال ندارد. ج _ باید سی و یک روز آن را پی در پی بگیرد و اگر بقیه آ ن پی در پی نباشد، اشکال ندارد. س 17 _ روزه کفاره ماه رمضان را در چه ايامي از سال نبايد شروع نمود؟ ج _ کسي که مي خواهد دو ماه روزه کفّاره بگيرد، نبايد وقتي شروع کند که در بين سي و يک روز، روزي باشد که مانند عيد قربان، روزه آن حرام است. س 18 _ کسي که بايد پي در پي روزه بگيرد، اگر در بين آن بدون عذر، يک روز، روزه نگيرد، يا عمداً وقتي شروع کند که در بين آن به روزي برسد که روزه آن واجب است. مثلاً به روزي برسد که نذر کرده آن روز را روزه بگيرد، نسبت به، بجا آوردن روزه کفّاره چه تکليفي متوجه اوست؟ ج _ بايد روزه ها را از سر بگيرد. س 19 _ اگر در بين روزهايي که بايد پي در پي روزه بگيرد، عذري غير اختياري، مانند حيض يا نفاس و يا سفري که در رفتن آن مجبور است برايش پيش آيد، چه تکليفي دارد؟ ج _ بعد از برطرف شدن عذر، واجب نيست روزه ها را از سر بگيرد، بلکه بقيه را به جا آورد. س 20 _ در چه صورتي کفّاره جمع بر انسان واجب مي شود؟ ج _ اگر با چيز حرامي روزه خود را باطل کند، چه آن چيز از اصل حرام باشد مانند شراب و زنا، يا به جهتي حرام شده باشد، مانند خوردن غذاي حلالي که براي انسان ضرر زياد دارد، و نزديکي کردن با عيال خود در حال حيض بنابر احتياط کفّاره جمع بر او واجب مي شود. س 21 _ کفّاره جمع چيست؟ ج _ کفاره جمع يعني بايد يک برده آزاد کند، و دو ماه روزه بگيرد و شصت فقير را سير کرده يا به هر کدام آنها يک مُدّ که تقريبا ده سير است (حدود هفت صد و پنجاه گرم)، گندم يا نان آن، يا جو يا نان آن، يا يک مُدّ مويز يا يک مُدّ خرما بدهد و چنانچه هر سه برايش ممکن نباشد، هر کدام که ممکن است بايد انجام دهد. س 22 _ اگر روزه دار، دروغي به خدا و پيامبر نسبت دهد، آيا روزه جمع بر او واجب مي شود؟ ج _ اگر روزه دار، دروغي به خدا و پيامبر نسبت دهد، اگر چه روزه خود را با چيز حرامي باطل کرده، ولي کفّاره جمع بر او واجب نمي شود. س 23 _ اگر روزه دار در يک روز ماه رمضان چند مرتبه با همسر خود نزديکي کند چند کفاره بر او واجب مي شود؟ ج _ بنابر احتياط واجب، براي هر دفعه، يک کفّاره بر او واجب است. س 24 _ اگر جماع حرام بود، چند کفاره واجب مي شود؟ ج _ اگر جماع او حرام باشد، بنابر احتياط براي هر دفعه يک کفّاره جمع لازم مي شود. س 25 _ اگر روزه دار در يک روز ماه رمضان، چند مرتبه غير از جماع، کار ديگري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، چگونه بايد کفاره بدهد؟ ج _ براي همه آنها يک کفّاره کافي است. س 26 _ اگر روزه دار، غير از جماع کار ديگري که روزه را باطل مي کند انجام دهد و بعد با حلال خود جماع نمايد، چند کفّاره بر او واجب مي شود؟ ج _ بنابر احتياط مستحب براي هر کدام يک کفاره واجب مي شود. س 27 _ اگر روزه دار آروغ بزند و چيزي در دهانش بيايد، چناچه عمداً آن را فرو ببرد، روزه اش چه حکمي پيدا مي کند؟ ج _ روزه اش باطل است. س 28 _ در صورت ابطال روزه آيا کفّاره هم بر او واجب مي شود؟ ج _ بايد قضاي آن را بگيرد و کفّاره نيز بر او واجب مي شود. س 29 _ اگر خوردن چيزي که بر اثر آروغ زدن در دهانش آمده است، حرام باشد و اين چيز حرام را عمداً فرو ببرد چه وظيفه اي دارد؟ ج _ اگر خوردن آن چيز حرام باشد، مثلاً موقع آروغ زدن، خون به دهان او بيايد و عمداً آن را فرو برد، بايد قضاي آن روزه را بگيرد و بنابر احتياط، کفّاره جمع نيز بر او واجب مي شود. س 30 _ اگر نذر کند، روز معيني را روزه بگيرد چنانچه در آن روز عمداً روزه خود را باطل کند چه تکليفي بر او واجب مي شود؟ ج _ [بله] _ بايد يک برده آزاد نمايد يا دو ماه پي در پي روزه بگيرد و يا به شصت فقير طعام دهد. س 31 _ کسي که مي تواند وقت را تشخيص دهد، اگر به گفته کسي که مورد اطمينان نيست و مي گويد، مغرب شده، عمداً افطار کند و بعد بفهمد مغرب نبوده است، چه تکليفي بر او واجب مي شود؟ ج _ قضا و کفّاره بر او واجب مي شود. س 32 _ اگر کسي که مي گويد مغرب است و اين شخص بر اساس گفته او افطار کرد و بعد معلوم شد که مغرب نبوده، چه وظيفه اي دارد؟ ج _ قضا کافي است. س 33 _ کسي که عمداً روزه خود را باطل کرده، اگر بعد از ظهر مسافرت کند، يا پيش از ظهر براي فرار از کفاره سفر نمايد، آيا کفاره از او ساقط مي شود؟ ج _ کفاره از او ساقط نمي شود. س 34 _ اگر کسي عمداً روزه خود را باطل کند و قبل از ظهر سفري براي او پيش آيد، آيا لازم است کفّاره بدهد؟ ج _ کفّاره بر او واجب است. س 35 _ اگر عمداً روزه خود را باطل کند و بعد عذري مانند حيض، نفاس و يا بيماري پيدا کند، آيا بايد کفّاره بدهد؟ ج _ کفّاره بر او واجب نيست. س 36 _ اگر کسي يقين کند روز اول ماه رمضان است و عمداً روزه خود را باطل کند و بعد معلوم شود که روز آخر ماه شعبان است، آيا لازم است کفاره بدهد؟ ج _ کفّاره بر او واجب نيست. س 37 _ اگر کسي شک کند که آخر ماه رمضان است يا اول ماه شوال و عمداً روزه خود را باطل کند و بعد معلوم شود اول ماه شوال بوده، آيا لازم است کفّاره بدهد؟ ج _ کفّاره بر او واجب نيست. س 38 _ اگر روزه دار در ماه رمضان با همسر خود که روزه است جماع کند، چنانچه زن را مجبور کرده باشد، چه تکليفي بر او واجب مي شود؟ ج _ کفّاره روزه خودش و روزه همسرش را بايد بدهد. س 39 _ اگر زن به جماع راضي بوده، چه تکليفي بر عهده آن دو است؟ ج _ بر هر کدام يک کفّاره واجب مي شود. س 40 _ اگر زن، شوهر روزه دار خود را به جماع مجبور کند، يا به کار ديگري که روزه را باطل مي کند، آيا واجب است کفّاره شوهرش را بدهد؟ ج _ واجب نيست کفّاره روزه شوهر را بدهد. س 41 _ اگر روزه دار در ماه رمضان، همسر خود را به جماع مجبور کند و در بين جماع زن راضي شود، انجام چه تکليفي بر آنها واجب مي شود؟ ج _ بايد هر کدام يک کفّاره بدهند و بنابر احتياط مستحب مرد دو کفّاره و زن يک کفّاره بدهد. س 42 _ اگر روزه دار در ماه رمضان، با همسر روزه دار خود که خواب است جماع نمايد و زن متوجه نشود، آيا روزه زن باطل مي شود و نيز آيا بايد دو کفّاره بدهد؟ ج _ يک کفّاره بر او واجب مي شود و روزه زن صحيح است و کفّاره ندارد. س 43 _ اگر مرد، همسر خود را مجبور کند که غير از جماع، کار ديگري که روزه را باطل مي کند، به جا آورد چه تکليفي بر او واجب مي شود؟ ج _ کفّاره همسر را نبايد بدهد و بر خود همسر نيز کفّاره واجب نيست. س 44 _ کسي که به جهت مسافرت يا بيماري روزه نمي گيرد، آيا مي تواند همسر خود را مجبور به جماع نمايد؟ ج _ نمي تواند همسر روزه دار خود را به جماع مجبور نمايد. س 45 _ اگر همسر خود را مجبور نمايد، آيا کفّاره بر مرد واجب مي شود؟ ج _ کفّاره بر مرد واجب نيست. س 46 _ آيا بر زن کفّاره تعلق مي گيرد؟ ج _ بر همسر نيز کفّاره اي متعلق نمي گيرد. س 47 _ انسان نسبت به انجام دادن کفّاره چه تکليفي دارد؟ ج _ انسان نبايد در بجا آوردن کفّاره کوتاهي کند. ولي لازم نيست فوراً آن را انجام دهد. س 48 _ اگر کفّاره بر انسان واجب شود و چند سال آن را به جا نياورد، آيا چيزي بر آن اضافه مي شود؟ ج _ چيزي بر آن اضافه نمي شود. س 49 _ کسي که بايد براي کفّاره يک روز شصت فقير را طعام بدهد، چگونه بايد آن را بجا آورد؟ ج _ نبايد به هر کدام از آنها بيشتر از يک مدّ، که تقريبا ده سير است طعام بدهد. يا يک فقير را بيشتر از يک مرتبه سير نمايند، ولي مي تواند براي هر يک از عيالات فقير اگر چه صغير باشند يک مدّ به آن فقير بدهد. س 50 _ کسي که قضاي روزه ماه رمضان را گرفته، اگر بعد از ظهر عمداً کاري کند که روزه را باطل مي نمايد، چه وظيفه اي دارد؟ ج _ بايد به ده فقير، هر کدام يک مدّ که تقريباً هفت و صد و پنجاه گرم يا ده سير است، طعام بدهد و اگر نمي تواند سه روز روزه بگيرد. موارد قضای روزه س 51 _ در چند صورت، فقط قضاي روزه بر انسان واجب است نه کفّاره روزه؟ ج _ [در موارد زير فقط قضاي روزه واجب است و کفّاره واجب نيست]: اول _ روزه دار در ماه رمضان، عمداً قي کند و يا در آب ارتماس نمايد و يا با مايع حقنه کند. کفاره در اين سه مورد بنابر احتياط مستحب است. دوم _ در شب ماه رمضان جنب باشد و تا اذان صبح، از خواب دوم بيدار نشود. سوم _ عملي که روزه را باطل مي کند به جا نياورد، ولي نيت روزه نکند، يا ريا نمايد، يا قصد کند که روزه نباشد و يا قصد کند کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، بنابر احتياط. چهارم _ در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابت، يک روز يا چند روز روزه بگيرد. پنجم _ در ماه رمضان، بدون اين که تحقيق کند صبح شده يا نه، کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده است، و نيز اگر بعد از تحقيق گمان کند که صبح شده و کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، قضاي آن روز بر او واجب است. بلکه اگر بعد از تحقيق شک کند صبح شده يا نه و کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، بعد معلوم شود، صبح بوده، واجب است قضاي آن روز را بجا آورد. ششم _ انسان به گفته کسي که مي گويد: صبح نشده کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، بعد معلوم شود، صبح بوده است. هفتم _ کسي بگويد صبح شده و انسان به گفته او يقين نکند، يا خيال کند، شوخي مي کند و کاري که روزه را باطل مي کند، انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده است. هشتم _ شخص کور و مانند آن به گفته ديگري افطار کند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است. نهم _ در هواي صاف، به جهت تاريکي يقين کند مغرب شده و افطار نمايد، بعد معلوم شود، مغرب نبوده است. ولي اگر در هواي ابري اطمينان يا گمان کند، مغرب شده و افطار نمايد بعد معلوم شود مغرب نبوده، قضا لازم نيست. دهم _ براي خنک شدن و يا بي جهت مضمضه کند. يعني آب در دهان بگرداند و بي اختيار فرو رود. ولي اگر فراموش کند روزه است و آب را فرو دهد، يا براي وضو مضمضه کند و بي اختيار فرو رود، قضا بر او واجب نيست. س 52 _ اگر غير از آب، چيز ديگري در دهان بگذارد و بي اختيار فرو رود، يا آب داخل بيني کند و بي اختيار فرو رود، آيا قضا بر او واجب مي شود؟ ج _ قضا بر او واجب نيست. س 53 _ مضمضه زياد چه حکمي براي روزه دار دارد؟ ج _ براي روزه دار مکروه است. س 54 _ اگر روزه دار بخواهد بعد از مضمضه آب دهان را فرو برد، چه وظيفه اي دارد؟ ج _ بهتر است سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد. س 55 _ اگر انسان بداند بر اثر مضمضه، بي اختيار و يا از روي فراموش آب وارد گلويش مي شود، چه وظيفه اي متوجه اوست؟ ج _ نبايد مضمضه کند. س 56 _ اگر در ماه رمضان، بعد از تحقيق يقين کند صبح نشده و کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، آيا لازم است قضا را بجا آورد؟ ج _ قضا لازم نيست. اگر چه احوط است. س 57 _ اگر انسان شک کند مغرب شده يا نه، آيا مي تواند افطار کند؟ ج _ نمي تواند افطار کند. س 58 _ اگر شک کند صبح شده يا نه و پس از تحقيق چنانچه به شک خود بماند، آيا مي تواند کاري که روزه را باطل مي کند، انجام دهد؟ ج _ مي تواند کاري که روزه را باطل مي کند انجام دهد.
|