احکام روزه مسافر

سئوال 1 _ در چه صورتي مسافر نمي تواند روزه بگيرد؟

جواب _ مسافری که بايد نمازهاي چهار رکعتي را، دو رکعت بخواند، در سفر نبايد روزه بگيرد.

س 2 _ در چه صورتي مسافر بايد روزه بگيرد؟

ج_ مسافري که نمازش را تمام مي خواند، مانند کسي که شغل اش مسافرت، يا سفر او سفر گناه است، بايد در سفر روزه بگيرد.

س 3 _ آيا مسافرت در ماه رمضان اشکال دارد؟

ج _ مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد.

س 4 _ در چه صورت مسافرت در ماه رمضان اشکال دارد؟

ج _ اگر براي فرار از روزه باشد، مکروه است.

س 5 _ اگر غير از روزه ماه رمضان، روزه معين ديگري بر انسان واجب، آيا مي تواند در آن روز مسافرت کند؟

ج _ اگر غير از روزه ماه رمضان، روزه معين ديگري بر انسان واجب باشد، مثلا نذر کرده روز معيني را روزه بگيرد، چنانچه ناچار نشود، بنابر احتياط واجب، نمي تواند در آن روز مسافرت کند.

س 6 _ اگر اين شخص در سفر باشد، نسبت به انجام روزه آن چه وظيفه اي دارد؟

ج _ اگر در سفر باشد، چنانچه ممکن است، بايد قصد کند ده روز در جايي بماند و آن روز را روزه بگيرد.

س 7 _ اگر نذر کند روزه بگيرد و روز آن را معين نکند، آيا مي تواند آن روز را در سفر بجا آورد؟

ج _ نمي تواند آن را در سفر بجا آورد.

س 8 _ چنانچه نذر کند روز معيني را چه مسافر باشد يا نباشد، روزه بگيرد، چه وظيفه اي دارد؟

ج _ بايد آن روز را، اگر چه مسافر باشد، روزه بگيرد.

س 9 _ اگر غير از روزه ماه رمضان، روزه معين ديگري بر انسان واجب باشد، مثلا نذر کرده، روز معيني را روزه بگيرد، آيا مي تواند در آن روز به سفر برود؟

ج _ چنانچه ناچار نشود، بنابر احتياط واجب، نمي تواند در آن روز مسافرت کند.

س 10 _ اگر در آن روز معين در سفر بود، چه تکليفي بر عهده اوست؟

ج _ چنانچه ممکن است، بايد قصد کند ده روز در جايي بماند و آن روز را روزه بگيرد.

س 11 _ اگر کسي نذر کند، روزه بگيرد و روز آن را معين نکند، آيا مي تواند آن را در سفر بجا آورد؟

ج _ نمي تواند آن را در سفر بجا آورد.

س 12 _ چنانچه کسي نذر کند روز معيني را چه مسافر باشد، يا نباشد، روزه بگيرد، چه وظيفه اي دارد؟

ج _ بايد آن روز را، اگر چه مسافر باشد، روزه بگيرد.

س 13 _ آيا مسافر مي تواند براي حاجت خواستن از درگاه الهي، در مدينه منوره روزه بگيرد؟

ج _ مي تواند سه روز در شهر مدينه منوره، روزه مستحب بگيرد.

س 14 _ کسي که نمي داند، روزه مسافر باطل است، اگر در سفر روزه بگيرد و در بين روز، مسأله را بفهمد، روزه اش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج _ روزه باطل مي شود.

س 15 _ اگر تا مغرب نفهمد، روزه اش چه حکمي پيدا مي کند؟

ج _ روزه اش صحيح است.

س 16 _ اگر فراموش کند، مسافر است، يا فراموش کند، روزه مسافر باطل مي باشد و در سفر روزه بگيرد، روزه او چه حکمي پيدا مي کند؟

ج _ روزه او باطل است.

س 17 _ اگر مسافر، بعدازظهر مسافرت کند، چه وظيفه اي دارد؟

ج _ بايد روزه خود را تمام کند.

س 18 _ اگر پيش از ظهر مسافرت رود و قصد طي کردن مسافت شرعي را داشته باشد، چگونه بايد تکليف اش را انجام دهد؟

ج _ وقتي به حد ترخص برسد، يعني به جايي برسد که ديوار شهر را ببيند و صداي اذان آن را نشنود، بايد روزه خود را باطل کند.

س 19 _ اگر پيش از رسيدن به حد ترخص روزه را باطل کند، انجام چه تکليفي بر او واجب مي شود؟

ج _ بنابر احتياط کفّاره بر او واجب مي شود.

س 20 _ اگر مسافر پيش از ظهر به وطن اش برسد، يا به جايي که مي خواهد، ده روز در آنجا بماند، آيا مي تواند روزه آن روز را بگيرد؟

ج _ چنانچه کاري که روزه را باطل مي کند انجام نداده، بايد آن روز را روزه بگيرد و اگر انجام داده، روزه آن روز بر او واجب نيست.

س 21 _ اگر مسافر بعدازظهر به وطن اش برسد، يا به جايي که مي خواهد ده روز در آنجا بماند، آيا لازم است آن روز را روزه بگيرد؟

ج _ نبايد آن روز را روزه بگيرد.

س 22 _ انجام چه کارهايي بر مسافر و کسي که نمي تواند روزه بگيرد، مکروه است؟

ج _ مکروه است در روز ماه رمضان، جماع نمايد و در خوردن و آشاميدن، خود را سير کند.

ثابت شدن اول ماه

 س 23 _ با چند چيز، اول ماه ثابت مي شود؟

ج _ اول ماه با پنج چيز ثابت مي شود.

س 24 _ مورد اول که باعث ثابت شدن اول ماه مي شود کدام است؟

ج _ خود انسان ماه را ببيند.

س 25 _ دومين موردي که باعث ثابت شدن اول ماه مي گردد، چيست؟

ج _ عده اي که از گفته آنان يقين پيدا مي شود، بگويند ماه را ديده ايم و همچنين است هر چيزي که به وسيله آن يقين يا اطمينان پيدا شود.

س 26 _ مورد سوم که باعث ثابت گرديدن اول ماه مي شود، کدام است؟

ج _ دو مرد عادل بگويند، ماه را ديده ايم. ولي اگر وصف ماه را برخلاف يکديگر بگويند اول ماه ثابت نمي شود.

س 27 _ مورد چهارم کدام است؟

ج _ سي روز از اول ماه شعبان بگذرد که به جهت آن ماه رمضان ثابت مي شود و سي روز از اول ماه رمضان بگذرد که بر اثر آن، اول ماه شوال ثابت مي شود.

س 28 _ پنجمين موردي که اول ماه را ثابت مي کند، کدام است؟

ج _ حاکم شرع حکم کند، اول ماه است.

س 29 _ اگر حاکم شرع حکم کند اول ماه، آيا لازم است مقلدان مجتهدهاي ديگر نيز بر حکم او عمل نمايند؟

ج _ اگر حاکم شرع حکم کند اول ماه است، کسي که از او تقليد نمي کند، بايد به حکم او عمل نمايد.

البته در صورتي که حاکم شرع ديگري بر خلاف او حکم نکند.

س 30 _ اگر کسي علم داشته باشد که حاکم شرع در تعيين اول ماه اشتباه کرده و او در حکم خود اشتباه کرده است، آيا لازم است که به حکم حاکم شرع عمل نمايد؟

ج _ کسي که مي داند، حاکم شرع، اشتباه کرده، نمي تواند به حکم او عمل نمايد.

س 31 _ آيا اول ماه با پيش گويي منجمان ثابت مي شود؟

ج _ اول ماه با پيش گويي منجمان ثابت نمي شود. ولي اگر انسان به گفته آنان يقين پيدا کند، به آن عمل نمايد.

س 32 _ آيا بلند بودن ماه و يا دير غروب کردن آن، دليل مي شود که شب پيش، اول ماه بوده است؟

ج _ دليل نمي شود که شب پيش، اول ماه بوده است.

س 33 _ اگر براي کسي، اول ماه رمضان ثابت نشود و روزه نگيرد، چنانچه دو مرد عادل بگويند، شب پيش ماه را ديده ايم، چه وظيفه اي بر عهده آن شخص است؟

ج _ بايد روزه آن روز را قضا نمايد.

س 34 _ اگر براي شهري اول ماه ثابت شد، آيا مردم شهر ديگر هم مي توانند به آن عمل نمايند؟

ج _ براي مردم شهر ديگر فايده ندارد. مگرآن دو شهر به هم نزديک باشند، يا بدانند افق آنها يکي است.

س 35 _ آيا اول ماه با تلگراف ثابت مي شود؟

ج _ اول ماه با تلگراف ثابت نمي شود.

س 36 _ در چه صورتي با تلگراف ثابت مي شود؟

ج _ [در صورتي] که دو شهر نزديک يا هم افق که انسان بداند تلگراف از روي حکم حاکم شرع يا شهادت دو مرد عادل بوده است.

س 37 _ در روزي که انسان نمي داند آخر ماه رمضان است يا اول شوال چه وظيفه اي دارد؟

ج _ بايد روزه بگيرد.

س 38 _ اگر پيش از مغرب بفهمد که اول ماه شوال است، چه تکليفي دارد؟

ج _ بايد افطار کند.

س 39 _ آيا نسبت به طلوع فجر، تحقق مغرب و اول ماه رمضان و عيد و... حکم زنداني با غير زنداني فرق مي کند؟

ج _ حکم زنداني با غير زنداني مساوي است.

روزه های حرام

س 40 _ چه روزهايي حرام است که گرفته شود؟

ج _ روزه عيد فطر و عيد قربان، حرام است و نيز روزي که انسان نمي داند آخر ماه شعبان است يا اول ماه رمضان، اگر به نيت اول ماه رمضان روزه بگيرد، حرام مي باشد.

س 41 _ در چه صورت گرفتن روزه مستحب بر زن حرام مي گردد؟

ج _ اگر زن به جهت گرفتن روزه مستحب، حق شوهرش از بين برود، روزه او حرام است.

س 42 _ اگر حق شوهر از بين نرود، آيا زن مي تواند روزه مستحب بگيرد؟

ج _ اگر حق شوهر از بين نرود، بدون اجازه او، روزه مستحب نگيرد.

س 43 _ در چه صورت روزه فرزند حرام مي گردد؟

ج _ اگر روز مستحب فرزند سبب اذيت پدر يا مادر يا جد شود، حرام است.

س 44 _ اگر پسر بدون اجازه پدر، روزه مستحب بگيرد و در بين روز پدر او را نهي کند، چه تکليفي به عهده اوست؟

ج _ اگر ترک افطار سبب اذيت پدر شود، بايد افطار نمايد و اگر سبب اذيت او نشود، افطار لازم نيست.

س 45 _ کسي که مي داند، روزه براي او ضرر ندارد، اگر چه دکتر بگويد ضرر دارد، چه وظيفه اي دارد؟

ج _ بايد روزه بگيرد.

س 46 _ کسي که مي داند روزه برايش ضرر دارد، اگر دکتر گفت: روزه ضرر ندارد، آيا مي تواند روزه بگيرد؟

ج _ کسي که يقين يا گمان دارد، روزه برايش ضرر دارد، اگر چه دکتر بگويد، ضرر ندارد، بايد روزه نگيرد و اگر روزه بگيرد، صحيح نيست.

س 47 _ اگر انسان احتمال بدهد روزه برايش ضرر دارد و از آن احتمال، ترس برايش پيدا شود، آيا مي تواند روزه بگيرد؟

ج _ چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد، نبايد روزه بگيرد و اگر روزه بگيرد صحيح نيست.

س 48 _ کسي که عقيده داشته روزه براي او ضرر ندارد، اگر روزه بگيرد و بعد از مغرب بفهمد روزه براي او ضرر داشته، آيا لازم است، قضاي آن روزه را بجا آورد؟

ج _ واجب نيست قضاي آن را بجا آورد.

روزه های مستحب و مکروه

س 49 _ روزه چه روزه های مستحب است؟

ج _ روزه تمام روزهای سال، غير از روزه هاي مکروه و حرام، مستحب مي باشد.

س 50 _ روزه کدام روزها بيشتر سفارش شده است؟

ج _ براي بعضي از روزها بيشتر سفارش شده است. مانند: پنج شنبه اول هر ماه، پنج شنبه آخر هر ماه و چهارشنبه اولي که بعد از روز دهم ماه است.

س 51 _ اگر روزهاي فوق الذکر را روزه نگرفت، چه وظيفه اي دارد؟

ج _ اگر کسي اينها را بجا نياورد، مستحب است قضا نمايد و چنانچه اصلاً نتواند روزه بگيرد، مستحب است براي هر روز يک مد طعام يا 6 / 12 نخود نقره به فقير بدهد.

س 52 _ روزهاي ديگري که مستحب است روزه گرفته شود، کدام است؟

ج _ 1 _ روز سيزدهم، چهاردهم و پانزدهم هر ماه. 2 _ تمام روزهاي ماه رجب و ماه شعبان و بعضي از اين دو ماه اگر چه يک روز باشد. 3 _ روز عيد نوروز، روز چهارم تا نهم شوال، روز 25 و 29 ذي العقده 4_ روز اول تا نهم ذي الحجه

س 53 _ اگر به سبب روزه نتواند دعاهاي روز عرفه را بخواند، روزه او چه حکمي پيدا مي کند؟

ج _ روزه آن روز مکروه است.

س 54 _ ساير روزهايي که بيشتر سفارش شده روزه گرفته شود، کدام است؟

ج _ روز عيد سعيد غدير _ روز مباهله (24 ذي الحجه) _ روز اول، سوم و هفتم محرم  _  روز ميلاد مسعود پيغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم  (17 ربيع الاول) _ پانزدهم جمادي الاولي _ روز مبعث حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم (27 رجب).

س 55 _ اگر کسي روزه مستحب گرفت، آيا لازم است آن را به آخر برساند؟

ج _ واجب نيست آن را به آخر برساند.

س 56 _ کسي که روزه مستحب گرفته، اگر برادر با ايمانش او را به غذا دعوت کند، چه وظيفه اي دارد؟

ج _ مستحب است دعوت او را قبول کرده و در بين روز افطار نمايد.

س 57 _ روزه چه روزهايي مکروه است؟

ج _ روزه روز عاشورا و روزي که انسان شک دارد، روز عرفه است يا عيد قربان، مکروه است.

س 58 _ احتياط در روزه روز عاشورا چيست؟

ج _ احتياط در ترک روزه روز عاشورا است.

س 59 _ در چند مورد مستحب است انسان در ماه رمضان اگر چه روزه نيست امساک کند؟

ج _ در شش مورد مستحب است انسان در ماه رمضان، اگر چه روزه نيست، امساک کند، يعني از کارهايي که روزه را باطل مي کند، خودداري نمايد.

س 60 _ شش مورد امساک کدام است؟

ج _ شش مورد امساک به شرح زير است:

اول _ مسافري که در سفر، کاري که روزه را باطل مي کند انجام داده باشد و پيش از ظهر به وطن اش يا به جايي که مي خواهد ده روز در آنجا بماند، برسد.

دوم _ مسافري که با فرض مذکور بعد از ظهر برسد.

سوم _ بيماري که پيش از ظهر، خوب شود و کار که روزه را باطل مي کند انجام داده باشد.

چهارم _ بيماري که بعد از ظهر خوب شود.

پنجم _ زني که در بين روز، از خون حيض يا نفاس پاک شود.

ششم _ کافري که بعد از ظهر مسلمان شود.

س 61 _ انجام چه کارهايي بر روزه دار مستحب است؟

ج _ مستحب است روزه دار، نماز مغرب و عشا را پيش از افطار کردن بخواند، ولي اگر کسي منتظر اوست يا ميل زيادي به غذا دارد که نمي تواند با حضور قلب نماز بخواند، بهتر است اول افطار کند. ولي تا مي تواند، نماز را در وقت فضيلت آن بجا آورد.