احکام شرکت

سئوال 1_ در چه صورت شراکت دو نفر در مال صحیح است؟

جواب _ اگر دو نفر بخواهند با هم شریک شوند، چنانچه هر کدام مقداری از مال خود را با مال دیگری، طوری مخلوط کند که از یکدیگر تشخیص داده نشود و به عربی یا به زبان دیگر، صیغه شرکت را بخوانند، یا کاری کنند که معلوم باشد می خواهند با یکدیگر شریک شوند، شرکت آنها صحیح است.

س 2_ آیا شرکت در مزد کار صحیح است؟

ج _ اگر چند نفر در مزدی که از کار خود می گیرند با یکدیگر شریک شوند، اگر دلاّک ها قرار بگذارند هر قدر مزد گرفتند، با هم قسمت کنند، شرکت آنها صحیح نیست.

س 3_ در چه صورتی می توانند مزد را تقسیم نمایند؟

ج _ اگر با رضایت، آنچه را مزد گرفته اند، اشکالی ندارد.

س 4_ اگر دو نفر با یکدیگر شریک شوند که هر کدام به اعتبار خود جنسی بخرد و قیمت آن را خود بدهکار شود، ولی در جنسی که هر کدام خریده اند و در استفاده آن با یکدیگر شریک باشند، آیا این شراکت صحیح است؟

ج _ صحیح نیست.

س 5_ در چه صورتی شرکت آنها صحیح است؟

ج _ اگر هر کدام دیگری را وکیل کند که جنس را برای او نسیه بخرد، بعد هر شریکی جنس را برای خود و شریک اش بخرد که هر دو بدهکار شوند، شرکت صحیح است.

س 6_ کسانی که به جهت عقد شرکت با هم شریک می شوند، چه خصوصیاتی و شرایطی باید داشته باشند؟

ج _ باید بالغ و عاقل باشند و از روی قصد و اختیار شرکت کنند و نیز باید بتوانند در مال خود تصرف نمایند. پس آدم سفیهی که مال خود را در کارهای بیهوده مصرف می کند، چون حق ندارد در مال خود تصرف نماید، اگر شرکت کند، صحیح نیست.

س 7_ اگر در عقد شرکت شرط شود، کسی که کار می کند یا بیشتر از شریک دیگر کار می کند، بیشتر سود ببرد، آیا باید طبق آن عمل نمایند؟

ج _ باید طبق شرط عمل شود.

س 8_ اگر شرط شود کسی که کار نمی کند یا کمتر کار می کند، بیشتر سود ببرد، آیا این شرط و شرکت صحیح است؟

ج _ شرط و شرکت صحیح است.

س 9_ اگر شرکاء قرار بگذارند، هم استفاده را یک نفر ببرد یا تمام ضرر و یا بیشتر آن را یکی از آنان بدهد، آیا این شرکت صحیح است؟

ج _ شرکت باطل است.

س 10_ اگر شرط نکنند یکی از شریک ها بیشتر سود ببرند، باید عمل نمایند؟

ج _ چنانچه سرمایه آنان یک اندازه باشد و ضرر را نیز به یک اندازه می برند و اگر سرمایه آنان یک اندازه نباشد، باید منفعت و ضرر را به نسبت سرمایه قسمت نمایند. مثلا اگر دو نفر شریک شوند و سرمایه یکی از آنان دو برابر سرمایه دیگری باشد، سهم او از سود و ضرر دو برابر سهم دیگری است. چه هر دو به یک اندازه کار می کنند. یا یکی کمتر کار کند یا هیچ کار نکند.

س 11_ اگر در عقد شرکت شرط کنند هر دو با هم خرید و فروش نمایند یا هر کدام به تنهایی معامله کند یا فقط یکی از آنان معامله کند، چه وظیفه ای دارند؟

ج _ باید به قرار داد عمل نمایند.

س 12_ اگر معین نکنند کدام یک از آنان به سرمایه، خرید و فروش نماید، چه وظیفه ای دارند؟

ج _ هیچ یک از آنان بدون اجازه دیگری نمی توانند با آن سرمایه معامله کنند.

س 13_ شریکی که اختیار سرمایه شرکت با اوست، چه وظیفه ای دارد؟

ج _ باید به قرارداد شرکت عمل کند. مثلا اگر با او قرار گذاشته اند که نسیه بخرد یا نقد بفروشد و یا جنس را از محل مخصوص بخرد، باید طبق قرارداد رفتار نماید و اگر با او قرار نگذاشته باشند، باید به طور معمول معامله کند و داد و ستدی نماید که برای شرکت ضرر نداشته باشد.

س 14_ شریکی که با سرمایه شرکت معامله می کند اگر بر خلاف قرار دادی که با او شد، خرید و فروش نماید و ضرری برای شرکت پیش آید، آیا ضامن است؟

ج _ ضامن است.

س 15_ اگر با او قرار دادی نشده باشد و بر خلاف معمول معامله کند، و ضرر نماید، آیا ضامن است؟

ج _ ضامن می باشد.

س 16_ شریک که با سرمایه شرکت معامله کند، اگر زیاده روی ننماید و در نگهداری سرمایه کوتاهی نکند و اتفاقا مقداری از آن و یا تمام آن تلف شود، آیا ضامن است؟

ج _ ضامن نیست.

س 17_ شریکی که با سرمایه شرکت معامله می کند، اگر بگوید « سرمایه تلف شده است » چه صورت حرف او پذیرفته می شود؟

ج _ اگر پیش حاکم شرع قسم بخورد، حرف او قبول می شود، مگر دلیلی بر خلاف آن باشد.

س 18_ در چه صورت شریک ها نمی توانند در مال یکدیگر تصرف نمایند؟

ج _ اگر تمام شریک ها از اجازه ای که به تصرف در مال یکدیگر داده اند، برگردند، هیچ کدام نمی توانند در مال شرکت تصرف کنند و هم چنین اگر یکی از آنان از اجازه خود برگردد، شریک های دیگر حق تصرف ندارند.

س 19_ هر وقت یکی از شریک ها تقاضا کند که سرمایه شرکت را قسمت کنند، دیگر شریک ها چه وظیفه ای دارند؟

ج _ اگر چه شرکت، مدت داشته باشد، باید دیگران قبول نمایند.

س 20_ اگر یکی از شریک ها بمیرد و یا دیوانه شود، آیا شریک های دیگر می توانند در مال شرکت تصرف نمایند؟

ج _ نمی توانند در مال شرکت تصرف نمایند و هم چنین است اگر یکی از آنها سفیه شود که مال خود را در کارهای بیهوده مصرف نماید.

س 21_ اگر شریک چیزی را برای خودش بخرد، نفع و ضررش مال چه کسی است؟

ج _ مال خود اوست.

س 22_ اگر برای شرکت بخرد، چگونه است؟

ج _ نفع و ضررش مال هر دوی آنهاست.

س 23_ اگر با سرمایه شرکت معامله ای کنند، بعد بفهمند شرکت باطل بوده، حکم این معامله چیست؟

ج _ چنانچه حتی اگر می دانسته، شرکت درست نیست، به تصرف در مال یکدیگر راضی بوده اند، معامله صحیح است و سود آن مال همه آنهاست. اما اگر این گونه نباشد و کسانی که به تصرف دیگران راضی نبوده اند، بگویند: « به آن معامله راضی هستیم » معامله صحیح و گرنه باطل می باشد و در هر صورت هر کدام که برای شرکت کاری کرده است، اگر به قصد مجانی کار نکرده باشد، می تواند مزد زحمت های خود را به اندازه معمول از شریک های دیگر بگیرد.