احکام حـواله

سؤال 1_ حواله به چه معناست؟

جواب _ حواله، یعنی انسان بدهی خود را به دیگری واگذار کند.

س 2_ در چه صورت است که طلبکار نمی تواند طلب خود را از بدهکار مطالبه نماید؟

ج _ اگر بدهکار، طلبکار خود را حواله بدهد که طلبش را از دیگری بگیرد و طلبکار قبول نماید، بعد از درست شدن حواله، کسی که به او حواله شده بدهکار می شود و طلبکار نمی تواند طلب خود را از بدهکار اولی مطالبه نماید.

س 3_ شرایط بدهکار، طلبکار و کسی که به او حواله شده، کدام است؟

ج _ باید بالغ و عاقل باشند، کسی آنها را مجبور نکرده و سفیه نباشند، یعنی مال خود را در کارهای بیهوده مصرف نکنند.

س 4_ حواله دادن به کسی که بدهکار نیست، در چه صورت صحیح است؟

ج _ در صورتی صحیح است که او قبول کند و نیز اگر انسان بخواهد به کسی که جنسی بدهکار است، جنس دیگری حواله دهد، مثلاً به کسی که جو بدهکار است گندم حواله دهد، تا او قبول نکند، حواله صحیح نیست.

س 5_ آیا طلبکار می تواند حواله را قبول نکند؟

ج _ طلبکار می تواند حواله را قبول نکند، اگر چه کسی که به او حواله شده فقیر نباشد و در پرداختن حواله نیز کوتاهی ننماید.

س 6_ آیا در هنگام حواله دادن لازم است انسان بدهکار باشد؟

ج _ هنگامی که انسان حواله می دهد لازم نیست بدهکار باشد، پس اگر بخواهد از کسی قرض کند، تا وقتی از او قرض نکرده، می تواند او را به دیگری حواله دهد که آنچه را بعداً قرض می دهد از او بگیرد، صحّت این حواله بعید نیست گر چه خلاف احتیاط است.

س 7_ شرایط حواله کدام است؟

ج _ حواله دهنده و طلبکار، باید مقدار حواله و جنس آن را بدانند.

س 8_ اگر مقدار و جنس حواله معیّن نباشد، آیا حواله درست است یا خیر؟

ج _ اگر مثلاً ده من گندم و ده هزار تومان پول، به یک نفر بدهکار باشد و به او بگوید: یکی از دو طلب خود را از فلانی بگیر و آن را معیّن نکند، حواله درست نیست علی الاظهر.

س 9_ اگر بدهی در واقع معیّن باشد، ولی بدهکار و طلبکار در هنگام حواله دادن مقدار یا جنس آن را ندانند، آیا حواله صحیح است یا خیر؟

ج _ حواله صحیح است، مثلاً اگر طلب کسی را در دفتر نوشته باشد و پیش از دیدن دفتر، حواله بدهد و بعد دفتر را ببیند و به طلبکار مقدار طلبش را بگوید، بعید نیست حواله صحیح باشد.

س 10_ اگر به کسی حواله بدهد که بدهکار نیست، آیا شخصی که به او حواله شده می تواند از پیش از پرداختن حواله، مقدار حواله را از حواله دهنده بگیرد؟

ج _ چنانچه حواله را قبول کند، پیش از پرداختن حواله، می تواند مقدار حواله را از حواله دهنده بگیرد، ولی اگر طلبکار، طلب خود را به مقدار کمتری صلح کند، کسی که حواله را قبول کرده همان مقدار را می تواند از حواله دهنده مطالبه نماید.

س 11_ آیا بعد از درست شدن حواله، می توانند حواله را بر هم بزنند؟

ج _ بعد از درست شدن حواله، حواله دهنده و کسی که به او حواله شده، نمی توانند حواله را بر هم بزنند.

س 12_ اگر کسی که به او حواله شده در موقع حواله فقیر نباشد، ولی بعداً فقیر شود، آیا طلبکار می تواند حواله را بر هم بزند؟

ج _ طلبکار نمی تواند حواله را بر هم بزند و همچنین است اگر هنگام حواله فقیر باشد و طلبکار بداند فقیر است.

س 13_ در چه صورت است که طلبکار می تواند حواله را بر هم بزند؟

ج _ در صورتی که نداند کسی که به او حواله شده فقیر است و بعد بفهمد، اگر چه پولدار شده باشد، طلبکار می تواند حواله را بر هم بزند و طلب خود را از حواله دهنده بگیرد.

س 14_ آیا بدهکار، طلبکار و کسی که به او حواله شده، می توانند حواله را بر هم بزنند؟

ج _ اگر بدهکار، طلبکار و کسی که به او حواله شده، یا یکی از آنان برای خود، حقّ بر هم زدن حواله را قرار دهد، مطابق قراری که گذاشته اند، می توانند حواله را بر هم بزنند.

س 15_ اگر حواله دهنده، خودش طلب طلبکار را بدهد، چنانچه به درخواست کسی باشد که به او حواله شده است، آیا می تواند چیزی را که داده، پس بگیرد؟

ج _ می تواند چیزی را که داده از او بگیرد، ولی اگر بدون خواهش او داده و قصد داشته عوض آن را نگیرد، نمی تواند چیزی را که داده، از او مطالبه نماید.