احکام رهـن

سؤال 1_ رهن به چه معناست؟

جواب _ رهن، یعنی بدهکار مقداری از مال خود را به عنوان وثیقه و گرو نزد طلبکار بگذارد که اگر طلب او را ندهد، طلبش را از آن مال، بردارد.

س 2_ آیا در رهن خواندن صیغه لازم است؟

ج _ در رهن لازم نیست صیغه بخوانند و اگر بدهکار مال خود را به قصد گرو، به طلبکار بدهد و طلبکار نیز به همین قصد بگیرد، رهن صحیح است.

س 3_ شرایط گرو دهنده و گرو گیرنده چیست؟

ج _ گرو دهنده و کسی که مال را گرو می گیرد، باید بالغ و عاقل باشند، کسی آنها را مجبور نکرده و سفیه نباشند، یعنی مال خود را در کارهای بیهوده مصرف نکند.

س 4_ انسان چگونه مالی را می تواند گرو بگذارد؟

ج _ انسان مالی را می توان گرو بگذارد که شرعاً بتواند در آن تصرّف کند.

س 5_ انسان در چه صورتی می تواند مال دیگری را گرو بگذارد؟

ج _ در صورتی می تواند مال دیگری را گرو بگذارد که صاحب مال بگوید: « به گرو گذاشتن، راضی هستم »

س 6_ آیا می توان شراب و مانند آن را گرو گذاشت و چرا؟

ج _ خیر، شراب و مانند آن را نمی توان گرو گذاشت، زیرا چیزی را که گرو می گذارند باید خرید و فروش آن صحیح باشد، و خرید و فروش شراب و مانند آن درست نیست.

س 7_ استفادۀ چیزی را که گرو می گذارند، از آنِ کیست؟

ج _ مال کسی است که آن را گرو گذاشته است.

س 8_ آیا طلبکار و بدهکار می توانند مال گرو گذاشته را ببخشند یا بفروشند؟

ج _ طلبکار و بدهکار نمی توانند مال گرو گذاشته شده را، بدون اجازۀ یکدیگر ملک کسی کنند، مثلاً آن را ببخشند و بفروشند، ولی اگر یکی از آنان، آن را ببخشد و بفروشد، سپس دیگری بگوید: راضی هستم، اشکال ندارد.

س 9_ اگر طلبکار چیزی را که گرو گرفته، با اجازۀ بدهکار بفروشد، پول حاصل از فروش، چه حکمی دارد؟

ج _ پول حاصل از فروش نیز، مانند خود مال، گرو می باشد.

س 10_ در چه صورت، طلبکار می تواند مالی را که گرو گرفته، بفروشد؟

ج _ اگر هنگامی که بدهکار باید بدهی خود را بدهد، طلبکار مطالبه کند و او نپردازد، طلبکار می تواند مالی را که گرو گرفته، بفروشد و طلب خود را بردارد و بقیّه را به بدهکار بدهد، و اگر به حاکم شرع دسترسی دارد، باید برای فروش آن از حاکم شرع اجازه بگیرد.

س 11_ در چه صورت، طلبکار نمی تواند طلب خود را مطالبه کند؟

ج _ اگر بدهکار، غیر از خانه ای که در آن نشسته و چیزهایی که مانند اثاثیۀ خانه مورد احتیاج اوست، چیز دیگری نداشته باشد، طلبکار نمی تواند طلب خود را از او مطالبه کند، ولی اگر مالی را که گرو گذاشته، خانه و اثاثیه باشد، طلبکار می تواند آن را بفروشد و طلب خود را بردارد.