احكام شير دادن سؤال 1_ اگر زن با شرایطی كه بعداً گفته می شود ( شیر دادنی كه باعث محرم شدن می شود ) بچه ای را شیر دهد، آن بچه به چه افرادی محرم می شود؟ جواب _ اول: خود زن، و او را مادر رضاعی می گویند. دوم: شوهر زن كه شیر مال اوست و او را پدر رضاعی می گویند. سوم: پدر و مادر آن زن، هر چه بالا روند، اگر چه پدر و مادر رضاعی او باشند. چهارم: بچه هایی كه از آن زن، به دنیا آمده اند، یا به دنیا می آیند. پنجم: بچه های اولاد آن زن هر چه پایین روند، چه از اولاد او به دنیا آمده و یا اولاد او آن بچه ها را شیر داده باشند. ششم: خواهر و برادر آن زن، اگر چه رضاعی باشند، یعنی بر اثر شیر خوردن، با آن زن، خواهر و برادر شده باشند. هفتم: عمو و عمّۀ آن زن، اگر چه رضاعی باشند. هشتم: دایی و خالۀ آن زن، اگر چه رضاعی باشند. نهم: اولاد شوهر آن زن كه شیر مال آن شوهر است، هر چه پایین روند اگر چه اولاد رضاعی او باشند. دهم: پدر و مادر شوهر آن زن كه شیر مال آن شوهر است،هر چه بالا روند. یازدهم: خواهر و برادر شوهري كه شیر مال اوست، اگر چه خواهر و برادر رضاعی او باشند. دوازدهم: عمو، عمه، دایی و خالۀ شوهری كه شیر مال اوست هر چه بالا روند، اگر چه رضاعی باشند. و نیز عدۀ دیگري كه در مسائل بعد گفته خواهد شد، به سبب شیر دادن محرم می شوند. س 2_ اگر زن با شرایطی كه بعداً گفته می شود، ( شیر دادنی كه باعث محرم شدن می شود ) بچه ای را شیر دهد، آیا پدر آن بچه می تواند با دخترهای آن زن ازدواج كند؟ ج _ پدر آن بچه نمی تواند با دخترهایی كه از آن زن به دنیا آمده اند ازدواج كند و نیز نمی تواند دخترهای شوهری را كه شیر مال اوست، اگر چه دخترهای رضاعی او باشند برای خود عقد نماید. ولی جایز است با دخترهای رضاعی آن زن ازدواج كند، اگر چه بنابر احتیاط مستحب با آنان ازدواج نكند و نگاه محرمانه، یعنی نگاهي كه انسان می تواند به محرمهایخود كند، به آنان ننماید. س 3_ اگر زن با شرایطی كه گفته می شود بچه ای را شیر دهد، شوهر آن زن كه صاحب شیر است، آیا به خواهرهای آن بچه محرم می شود؟ ج _ به خواهرهای آن بچه محرم نمی شود، ولی بنابر احتیاط مستحب با آنان ازدواج ننماید، و نیز خویشان شوهر، به خواهر و برادر آن بچه محرم نمی شوند. س 4_ اگر زن بچه ای را شیر دهد، آیا به برادرهای آن بچه محرم می شود؟ ج _ به برادرهای آن بچه محرم نمی شود و نیز خویشان آن زن به برادر و خواهر بچه ای كه شیر خورده محرم نمی شوند. س 5_ اگر انسان با زنی كه دختری را شیر كامل داده ازدواج كند و با آن زن نزدیكی نماید،آیا میتواند آن دختر را برای خود عقد كند؟ ج _ خیر، دیگر نمی تواند آن دختر را برای خود عقد كند. س 6_ اگر انسان با دختری ازدواج كند، آیا میتواند با زنی كه آن دختر را شیر كامل داده ازدواج كند؟ ج _ خیر، نمی تواند ازواج كند. س 7_ آیا انسان می تواند با دختری كه مادر یا مادر بزرگ انسان، او را شیر كامل داده ازدواج كند؟ ج _ خیر، نمی تواند ازدواج كند. س 8_ اگر زن پدر انسان، از شیر پدر او، دختری را شیر داده باشد، آیا انسان می تواند با آن دختر ازدواج كند؟ ج _ خیر، نمی تواند ازدواج نماید. س 9_ اگر دختر شیر خواری را برای خود عقد كند، سپس مادر یا مادر بزرگ و یا زن پدر او، آن دختر را شیر دهد، آیا آن عقد صحیح است؟ ج _ آن عقد باطل میشود. س 10_ آیا با دختری كه خواهر یا زن برادر انسان، او را شیر كامل داده، می شود ازدواج كرد؟ ج _ خیر، نمی شود ازدواج كرد. س 11_ آیا با دختری كه خواهر زاده، یا برادر زاده، یا نوۀ خواهر و یا نوۀ برادر انسان، آن دختر را شیر داده باشد، میتواند ازدواج كرد؟ ج _ خیر، نمی تواند ازدواج كرد. س 12_ اگر زن، بچۀ دختر خود را شیر كامل دهد، حكم آن چیست؟ ج _ آن دختر بر شوهر خود حرام می شود و همچنین است اگر بچه ای را كه شوهر دخترش، از زن دیگري دارد شیر دهد. س 13_ اگر زن، بچۀ پسر خود را شیر كامل دهد، حكم آن چیست؟ ج _ زن پسرش كه مادر آن طفل شیر خوار است،بر شوهر خود حرام نمی شود. س 14_ اگر زن پدر دختری، بچۀ شوهر آن دختر را شیر دهد، حكم آن چیست؟ ج _ آن دختر به شوهر خود حرام می شود، چه بچه از همان دختر، یا از زن شوهر او باشد.
شرایط شیر دادنی كه باعث محرم شدن است س 15_ شرایط شیر دادنی كه باعث محرم شدن می شود كدام است؟ ج _ هشت شرط دارد: اول: بچه، شیر زن زنده را بخورد، پس اگر از سینۀ زنی كه مرده است شیر بخورد فایده ندارد. دوم: شیر آن زن از حرام نباشد، پس اگر شیر بچه اي را كه از زنا به دنیا آمده به بچۀ دیگر بدهند، بر اثر آن شیر، بچه با كسی محرم نمی شود. سوم: بچه شیر را از پستان بمكد، پس اگر شیر را در گلوی او بریزند، نتیجه ندارد. چهارم: شیر،خالص بوده و با چیز دیگری مخلوط نباشد. پنجم: شیر از یك شوهر باشد، پس اگر زن شیردهی را طلاق دهند، بعد شوهر دیگری كند و از او آبستن شود و تا هنگام زاییدن، شیری كه از شوهر اول داشته باقی باشد و مثلاً هشت دفعه پیش از زاییدن، از شیر شوهر اول و هفت دفعه بعد از زاییدن، از شیر شوهر دوم به بچه ای بدهد، آن بچه با كسی محرم نمیشود. ششم: بچه به جهت بیماری، شیر را قی نكند، و اگر قی كند، بنابراحتیاط كسانی كه بر اثر شیر خوردن با آن بچه محرم میشوند، با او ازدواج نكنند و نگاه محرمانه نیز به او ننمایند. هفتم: پانزده مرتبه، یا یك شبانه روز شیر سیر بخورد، یا مقداری شیر به او بدهند كه بگویند از آن شیر، استخوانش محكم شده و گوشت در بدنش روییده است، بلكه اگر ده مرتبه نیز به او شیر دهند، بنابر احتیاط مستحب كسانی كه بر اثر شیر خوردن با او محرم می شوند، با او ازدواج نكنند و نگاه محرمانه نیز به او ننمایند. هشتم: دو سال بچه تمام نشده باشد و اگر بعد از تمام شدن دو سال، او را شیر دهند با كسی محرم نمی شود، بلكه اگر مثلاً پیش از تمام شدن دو سال، چهارده مرتبه و بعد از آن، یك مرتبه شیر بخورد، به كسی محرم نمی شود، ولی چنانچه از هنگام زاییدن زن شیر ده، بیشتر از دو سال گذشته و شیر او باقیباشد و بچه ای را شیر دهد كه هنوز دو سال او تمام نشده، آن بچه بنابراحتیاط واجب، با كسانی كه گفته شد، محرم می شود. س 16_ بچه باید چه مقدار شیر بخورد تا شرایط محرم شدن را دارا گردد؟ ج _ باید بچه در بین یك شبانه روز، غذا یا شیر زن دیگری را نخورد، ولی اگر كمی غذا بخورد كه نگویند در بین، غذا خورده، اشكال ندارد. و نیز باید پانزده مرتبه، از شیر یك زن بخورد و در بین پانزده مرتبه، شیر زن دیگری را نخورد و هر دفعه بدون فاصله شیر بخورد، ولی اگر در بین شیر خوردن نفس تازه كند، یا كمی صبر كند كه از اولی كه پستان در دهان می گیرد تا وقتی سیر می شود، یك دفعه حساب شود، اشكال ندارد. س 17_ اگر زن از شیر شوهر خود، بچه ای را شیر دهد، بعد شوهر دیگری كند و از شیر آن شوهر نیز بچۀ دیگری را شیر دهد، آیا آن دو بچه به هم محرم می شوند؟ ج _ آن دو بچه با یكدیگر محرم نمی شوند، اگر چه بهتر است با هم ازدواج نكنند و نگاه محرمانه به یكدیگر ننمایند. س 18_ اگر زن از شیر یك شوهر، چندین بچه را شیر دهد، آیا آنها به یكدیگر محرم هستند؟ ج _ همۀ آنان به یكدیگر و به شوهر و به زنی كه آنان را شیر داده، محرم می شوند. س 19_ اگر كسی چند زن داشته باشد و هر كدام آنان، با شرایطی كه بیان شد، بچه ای را شیر دهد، آیا آن بچه به یكدیگر محرم هستند؟ ج _ همۀ آن بچه ها به یكدیگر و به آن مرد و به همۀ آن زنها محرم می شوند. س 20_ اگر كسی دو زن شیرده، داشته باشد و یكی از آنان بچه ای را مثلاً هشت مرتبه و دیگری هفت مرتبه شیر بدهد، آن بچه به چه كسی محرم می شود؟ ج _ آن بچه به كسی محرم نمی شود. س 21_ اگر زنی از شیر یك شوهر، پسر و دختری را شیر كامل بدهد، آیا خواهر و برادر آن دختر، با خواهر و برادر آن پسر به هم محرم می شوند؟ ج _ خواهر و برادر آن دختر، با خواهر و برادر آن پسر، به هم محرم نمی شوند. س 22_ آیا انسان می تواند با زنهایی كه بر اثر شیر خوردن، خواهرزاده یا برادرزادۀ زن او شده اند ازدواج كند؟ ج _ انسان نمی تواند بدون اجازۀ زن خود، با آنها ازدواج كند. س 23_ اگر انسان با پسری لواط كند، با كدامیك از اقوام آن پسر نمی تواند ازدواج كند؟ ج _ اگر با پسری لواط كند، بنابراحتیاط واجب دختر، خواهر، مادر و مادربزرگ رضاعی آن پسر را، یعنی كسانی كه بر اثر شیر خوردن، دختر، خواهر و مادر او شده اند، برای خود عقد نكند. س 24_ زنی كه برادر انسان را شیر داده، آیا با انسان محرم می شود؟ ج _ با انسان محرم نمی شود، اگر چه بنا بر احتیاط مستحب خوب است با او ازدواج نكند. س 25_ آیا انسان می تواند با دو خواهر، اگر چه رضاعی باشند ازدواج كند؟ ج _ انسان نمی تواند با دو خواهر، اگر چه رضاعی باشند، یعنی به جهت شیر خوردن خواهر یكدیگر شده باشند، ازدواج كند. س 26_ اگر دو زن را عقد كند و بعد بفهمد خواهر بوده اند، حكم آن چیست؟ ج _ در صورتی كه عقد آنان در یك وقت بوده، هر دو باطل است و اگر در یك وقت نبوده، عقد اولی صحیح و عقد دومی باطل می شود. س 27_ چه افرادی را بهتر است زن احتیاط كند و آنها را شیر ندهد؟ ج _ اگر زن از شیر شوهر خود، افراد زیر را شیر دهد، شوهرش بر او حرام نمی شود، اگر چه بهتر است احتیاط كند و آنها را شیر ندهد: اول: برادر و خواهر خود زن. دوم: عمو، عمه، دایی و خالۀ خود زن. سوم: اولاد عمو و اولاد دایی آن زن. چهارم: برادرزادۀ آن زن. پنجم: برادر شوهر، یا خواهر شوهر آن زن. ششم: خواهر زادۀ آن زن، یا خواهرزادۀ شوهرش. هفتم: عمو، عمه، دایی و خالۀ شوهرش. هشتم: نوۀ زن دیگر شوهرش. س 28_ اگر كسی دختر عمه یا دختر خالۀ انسان را شیر دهد، آیا به انسان محرم می شود؟ ج _ به انسان محرم نمی شود، ولی بنابراحتیاط مستحب از ازدواج با او خودداری نماید. س 29_ مردی كه دو زن دارد، اگر یكی از آن دو زن، فرزند عموی زن دیگر را شیر دهد، حكم آن چیست؟ ج _ زنی كه فرزند عموی او شیر خورده، به شوهر خود حرام نمی شود.
آداب شیر دادن س 30_ چه كسی بهتر است به بچه شیر دهد؟ ج _ برای شیر دادن بچه، بهتر از هر كس مادر اوست، و مستحب است مادر، از هر دو پستان خود، به نوزاد شیر دهد. س 31_ آیا زن می تواند برای شیر دادن، از شوهر خود مزد بگیرد؟ ج _ سزاوار است مادر، برای شیر دادن از شوهر خود مزد نگیرد و خوب است شوهر مزد بدهد و اگر مادر بخواهد بیشتر از دایه مزد بگیرد، شوهر می تواند بچه را از او گرفته و به دایه بدهد. س 32_ دایه ای كه برای اطفال می گیرند، مستحب است چه شرایطی داشته باشد؟ ج _ مستحب است دوازده امامی، دارای عقل، عفّت و صورت نیكو باشد. س 33_ دایه ای كه برای طفل می گیرند، مكروه است چه شرایطی داشته باشد؟ ج _ مكروه است كم عقل، یا غیر دوازده امامی، یا بدصورت، یا بدخلق و یا زنازاده باشد و نی مكروه است دایه ای بگیرند كه از زنا بچه دار شده و شیرش از زنا باشد. س 34_ آیا زن می تواند هر بچه ای را شیر دهد؟ ج _ مستحب است نگذارند زنها هر بچه ای را شیر دهند، زیرا ممكن است فراموش شود به چه كسانی شیر داده اند و بعد دو نفر محرم با یكدیگر ازدواج نمایند. س 35_ كسانی كه به سبب شیر خوردن، خویشی پیدا می كنند، آیا از هم ارث می برند؟ ج _ آنها از یكدیگر ارث نمی برند ولی مستحب است یكدیگر را احترام نمایند و حقوق خویشاوندی كه انسان با خویشان خود دارد، برای آنان نیست. س 36_ بچه را باید چه مدت شیر داد؟ ج _ احوط استحبابی آن است که بچه را دوسال تمام شیر بدهند و اقل آن بیست و یک ماه است و نیز احوط استحبابی است که پس از دو سال او را از شیر بگیرند. س 37_ بهترین شیر برای فرزند، كدام شیر است؟ ج _ بهترین شیر برای نوزاد، شیر مادر است، اگر چه برای مادر واجب نیست نوزاد خود را شیر دهد. س 38_ سیر كردن نوازد بر عهدۀ كیست؟ ج _ سیر كردن نوزاد بر عهدۀ پدر است. س 39_ آیاد مادر می تواند در مقابل شیر دادن اجرت مطالبه كند؟ ج _ مادر می تواند در مقابل شیر دادن به نوزاد خود از پدر نوزاد، اجرت مطالبه نمایند، اما اگر پدر نوزاد مرده باشد و یا پدر، امكان سیر كردن فرزند یا پرداخت اجرت را نداشته باشد، بر مادر واجب است به نوزاد خود شیر دهد. س 40_ اگر فرزند دارای مال و ثروت باشد، آیا پدر میتواند از مال فرزند، اجرت شیر دادن او را بپردازد؟ ج _ پدر میتواند این كار را انجام دهد. س 41_ در چه صورت است كه پدر نمی تواند فرزند را برای شیر دادن از مادر بگیرد؟ ج _ اگر مادر حاضر شود مجانی و یا به اندازه ای كه دیگران اجرت می گیرند، تا به نوزاد شیر دهد، پدر نمی تواند فرزند را از مادر بگیرد. س 42_ مادر حق دارد تا چه مدت بچه ها را تربیت كند؟ ج _ مادر حق دارد، فرزند پسر را تا دو سال و دختر را تا هفت سال، تربیت كند. البته اگر مادر، مسلمان، آزاد، عاقل، امین و همسر پدر همین نوزاد باشد، در این صورت پدر نمی تواند در این مدّت، فرزند را از مادر جدا كند. س 43_ بعد از گذشت مدتی كه حق تربیت بر عهدۀ مادر است، تربیت فرزند بر عهدۀ كیست؟ ج _ بعد از مدت یاد شده در مسألۀ پیش، حق تربیت و نگهداری فرزند به پدر می رسد و اگر پدر مرده باشد، بنابراحتیاط این حق، به مادر باز می گردد و وصّی نمی تواند، مزاحمتی برای مادر به وجود آورد.
مسائل متفرقه شیر دادن س 44_ اگر بر اثر شیر دادن، حق شوهر از بین نرود، آیا زن می تواند بدون اجازۀ شوهر، بچۀ شخص دیگری را شیر دهد؟ ج _ زن می تواند بدون اجازۀ شوهر، بچۀ شخص دیگری را شیر دهد، ولی جایز نیست نوزادی را شیر دهد كه بر اثر شیر دادن به او، بر شوهر خود حرام شود، مثلاً اگر شوهر او دختر شیرخواری را برای خود عقد كرده باشد، زن نباید آن دختر را شیر دهد، چون اگر آن دختر را شیر دهد، خودش مادر زن شوهر می شود و بر او حرام می گردد. س 45_ اگر كسی بخواهد زن برادرش، با او محرم شود، چه باید بكند؟ ج _ باید دختر شیرخواری را با شرایطی كه بیان شد، برای خود متعه كند و زن برادرش آن دختر را شیر دهد. س 46_ اگر مرد پیش از آنكه زنی را برای خود عقد كند، بگوید: به جهت شیر خوردن، آن زن بر او حرام شده، مثلاً بگوید: شیر مادر او را خورده، آیا می تواند با آن زن ازدواج كند؟ ج _ چنانچه تصدیق او ممكن باشد، نمی تواند با آن زن ازدواج كند و اگر بعد از عقد بگوید و خود زن نیز حرف او را قبول نماید، عقد باطل است. پس اگر مرد با او نزدیكی نكرده باشد، یا نزدیكی كرده باشد ولی در وقت نزدیكی، زن بداند بر آن مرد حرام است، مهر ندارد و اگر بعد از نزدیكی بفهمد بر آن مرد حرام بوده، شوهر باید مهر او را مطابق زنهایی كه مانند او هستند، بدهد. س 47_ اگر زن پیش از عقد، بگوید: به جهت شیر خوردن بر مردی حرام شده، حكم آن چیست؟ ج _ چنانچه تصدیق او ممكن باشد، نمی تواند با آن مرد ازدواج كند، امّا اگر بعد از عقد بگوید، مانند آن است كه مرد بعد از عقد بگوید و حكم آن، در مسألۀ پیش گفته شد. س 48_ شیر دادنی كه سبب محرم شدن می باشد، چگونه ثابت می شود؟ ج _ با دو چیز ثابت می گردد، اول: خبر دادن عده ای كه انسان، از گفتۀ آنان یقین پیدا كند. دوم: شهادت دو مرد عادل، یا چهار زن عادل، كه بنابراحتیاط باید شرایط شیر دادن را نیز بگویند، مثلاً بگویند: ما دیده ایم فلان بچه یك شبانه روز كامل از سینۀ فلان زن، شیر خورده و چیزی نیز در بین آن نخورده است. س 49_ اگر شک كنند، بچه به مقدار محرم شدن، شیر خورده یا نه، حكم آن چیست؟ ج _ اگر شک كنند، بچه به مقدار محرم شدن، شیر خورده یا نه، یا گمان داشته باشند به آن مقدار شیر خورده و یا گمان داشته باشند كه شیر نخورده، نوزاد با كسی محرم نمی شود ولی بهتر است احتیاط كنند و در صورت امکان فحص لازم است.
آداب نوزاد سؤال 50_ مستحباتِ هنگام تولد نوزاد كدام است؟ جواب _ مستحب است، نوزاد را هنگام تولّد، غسل دهند، اذان در گوش راست، اقامه در گوش چپ او بگویند، كام كودك را با آب فرات و تربت حضرت سیدالشهداء علیه السلام باز كنند، به او جامۀ سفید بپوشانند و برای وی نامی خوب انتخاب نمایند، مانند نامهای پیامبران و ائمۀ اطهار و حضرت زهرا و حضرت زینب و حضرت معصومه و حضرت نرجس علیهم السلام، همچنین مستحب است در روز هفتم سر نوزاد را بتراشند و به وزن موی او طلا یا نقره صدقه بدهند. س 51_ اگر در روز هفتم سر نوزاد را نتراشند و به وزن موی او طلا یا نقره صدقه ندهند، آیا استحباب آن باقی است؟ ج _ خیر، استحباب آن ساقط می شود. س 52_ مستحب است در چه روزی برای نوزاد، عقیقه كنند؟ ج _ مستحب است، در روز هفتم برای نوزاد، گوسفند یا شتری را عقیقه كنند. س 53_ عقیقه باید چه اندازهای داشته باشد؟ ج _ عقیقه هر چه بزرگتر و نیكوتر باشد، بهتر است. س 54_ مستحب است چه عضوی از عقیقه را به قابله بدهند؟ ج _ مستحب است پا و كفل عقیقه را به قابله دهند. س 55_ اگر قابلهای نداشته باشد، چه باید كرد؟ ج _ مستحب است آن را به مادر نوزاد بدهند تا به هر كسی كه می خواهد ببخشد. س 56_ اگر قابله یهودیباشد، حكم آن چیست؟ ج _ اگر قابله یهودی باشد كه از قربانی مسلمانان نمیخورد، یك چهارم قیمت گوسنفد را به وی بدهند. س 57_ با گوشت حیوان ذبح شده ( عقیقه )، چه باید كرد؟ ج _ مستحب است قسمتی از گوشت حیوان ذبح شده را، صدقه داده و بقیّۀ آن را پخته و ده نفر از مؤمنان را به اطعام دعوت كنند، البته هر چه بیشتر دعوت كنند بهتر است. س 58_ آیا غیر از روز هفتم هم می توان برای نوزاد عقیقه كرد؟ ج _ اگر در روز هفتم برای نوزاد عقیقه نكنند، تا آخر عمر و بلكه پس از مرگ وی نیز مستحب است عقیقه نمایند. س 59_ آیا عقیقه برای پسر و دختر فرق میكند؟ ج _ بهتر است عقیقۀ پسر، حیوان نر و در عقیقۀ دختر، مخیّر است چه حیوان ماده باشد و چه نر، اگر چه اصل عقیقه ولو ماده باشد، برای نر هم كافی است. س 60_ آیا در عقیقه، شرایط گوسفند قربانی كه در احكام حج بیان شده، لازم است یا نه؟ ج _ خیر، لازم نیست. س 61_ اگر عقیقهای یافت نشد، آیا كفایت میكند كه قیمت آن را صدقه بدهند؟ ج _ اگر عقیقهای یافت نشد، باید صبر كنند تا پیدا شود و كفایت نمیكند كه قیمت آن را صدقه بدهند. س 62_ آیا پدر و مادر می توانند از عقیقۀ فرزند خود بخورند؟ ج _ مكروه است پدر و مادر از عقیقۀ فرزند خود بخورند، بلكه خوردن عقیقه بر كساني كه تحت كفالت پدر هستند نیز كراهت دارد، اما كراهت خوردن عقیقۀ فرزند براي مادر بیشتر است. س 63_ بهتر است با عقیقه چه كنند؟ ج _ بهتر است عقیقه را قطعه قطعه كنند ولی استخوانهای آن را نشكنند، اما آنچه بین عوام شهرت دارد كه باید استخوان عقیقه را دفن كنند، دلیلی برای آن نیافتیم. س 64_ بعد از قطعه قطعه كردن عقیقه، چه باید كرد؟ ج _ جایز است عقیقه را قطعه قطعه كنند و به ارحام و همسایگان و دیگران هدیه نمایند، اما بهتر است عقیقه را پخته و جمعی از ارحام، همسایگان و دیگر مؤمنان را برای اطعام دعوت نمایند یا آن طعام را برای آنها بفرستد. س 65_ آیا عقیقه، تنها به فقرا، اختصاص دارد؟ ج _ عقیقه، تنها به فقرا، اختصاص ندارد، بلكه جایز است آن را به ثروتمندان نیز بدهند. س 66_ آیا می شود عقیقه را به سادات ندهند؟ ج _ جایز است عقیقه را به سادات بدهند، اگر چه عقیقه دهنده غیر سیّد، یا از غیر سیّد باشد. س 67_ اگر پدری برای فرزندش عقیقه نكرد، چه باید كرد؟ ج _ بر خود فرزند مستحب است عقیقه بدهد. س 68_ آیا قربانی كردن در روز عید قربان به جای عقیقه كفایت می كند؟ ج _ بله، كفایت می كند. س 69_ |
