احكام تدبیـر

سؤال 1_ تدبیر به چه معناست؟

جواب _ تدبیر، یعنی مولا به بردۀ خود بگوید: « أنتَ حُــرٌّ دَبْرَ وَفاتي » یعنی: بعد از مردن من تو آزاد هستی.

س 2_ بعد از مرگ مولا چه باید كرد؟

ج _ باید پس از مرگ مولا، برده اش را از ثلث مال آزاد كنند.

س 3_‌اگر مولا بدهی داشته باشد، برده را باید چطور آزاد كرد؟

ج _ باید اوّل، بدهی را از مجموع مال خارج كنند و بعد، برده را از ثلث بقیه مال، آزاد نمایند.

س 4_ آیا جایز است كه انسان از تدبیر خود برگردد؟

ج _ جایز است.

س 5_ اگر فقط كنیزی را كه آبستن است تدبیر كند، آیا بچّۀ او نیز آزاد می شود؟

ج _ اگر به آن كنیز بگوید: تو بعد از مردن من آزاد هستی، تدبیر نسبت به كنیز صحیح است. ولی بچّۀ او بر بردگی باقی است، مگر دلیلی باشد كه بچّه را نیز تدبیر كرده است.

س 6_ كسی كه تدبیر می كند باید چه شرایطی داشته باشد؟

ج _ باید بالغ و عاقل باشد، از روی قصد و اختیار تدبیر كند و مالك برده باشد.

س 7_ آیا انسان می تواند بردۀ دیگری را تدبیر كند؟

ج _ اگر انسان بردۀ دیگری را تدبیر كند صحیح نیست.

س 8_ آیا تدبیر بچّه ای كه ده سال دارد، اشكال دارد؟

ج _ در مورد صحّت تدبیر بچّه ای كه ده سال دارد، اشكال بلكه منع است.

س 9_ اگر برده ای که تدبیر شده از دست صاحب خود فرار كند، حكم تدبیر او چگونه است؟

ج _ تدبیر او باطل می شود.

س 10_ اگر كسی بر بردۀ تدبیر شده جنایتی وارد سازد، حكم آن چیست؟

ج _ اگر كسی بر بردۀ تدبیر شده جنایتی وارد سازد، دیۀ آن مال مولاست.

س 11_ اگر بردۀ تدبیر شده جنایتی بكند، حكم آن چیست؟

ج _ اگر بردۀ تدبیر شده جنایتی بكند، دیه بر عهدۀ خود برده تعلّق می گیرد، ولی مولا می تواند دیۀ او را بدهد.