احكام مالی که پیدا می شود
سؤال 1_ اگر انسان مالی را پیدا كند، آیا می تواند آن را برای خود بردارد؟ جواب _ مالی كه انسان پیدا می كند، اگر نشانه ای نداشته باشد كه بر اثر آن، مالكش معلوم شود. می تواند به قصد تمّلك آن را بر دارد ولی بنابر احتیاط مستحب از طرف مالكش صدقه بدهد. س 2_ اگر مالی كه پیدا كند كه نشانه دارد، چه باید بكند؟ ج _ اگر مالی پیدا كند كه نشانه دارد و قیمت آن از « 6 /12 نخود » نقرۀ سكّه دار كمتر است، چنانچه مالك آن معلوم باشد و انسان نداند راضی است یا نه، نمی تواند بدون اجازۀ او، آن را بر دارد و اگر مالك آن معلوم نباشد، می تواند آن رابه قصد تمّلك بر دارد و بنابر احتیاط هر وقت صاحبش پیدا شد عوض، آن را به او بدهد. س 3_ هر گاه چیزی كه پیدا كرده، قیمت آن از « 6/12 نخود » نقرۀ سكّه دار بیشتر باشد، چه باید بكند؟ ج _ اگر آن مال نشانه ای دارد كه بر اثر آن می تواند مالكش را پیدا كند، اگر چه بداند صاحب آن سُنّی یا كافر محترمی است، در صورتی كه قیمت آن « 6/12 نخود » نقرۀ سكّه دار بیشتر باشد، باید در محل اجتماع مردم به طور معمول اعلان كند. س 4_ آیا اعلان كردن در محل اجتماع مردم كافی است؟ ج _ بعید نیست اعلان كفایت كند، تا زمانی كه از پیدا كردن مالك مأیوس شود ولو به كیفیت ذكر شده نباشد، بلكه اگر یقین دارد اعلان اثر ندارد، أیضاً بعید نیست عدم لزوم اعلان. س 5_ آیا انسان می تواند به كسی بگوید كه او میان مردم اعلان كند؟ ج _ اگر انسان خودش نخواهد اعلان كند، می تواند به كسی كه اطمینان دارد، بگوید كه از طرف او اعلان نماید. س 6_ اگر تا مأیوس شدن اعلان كند و مالك مال پیدا نشود،آیا می تواند آن را برای خود بر دارد؟ ج _ می تواند آن را برای خود بر دارد به قصد اینكه هر وقت مالكش پیدا شد، عوض آن را به او بدهد. س 7_ آیا می تواند آن مال را برای او نگهداری كند و بعداً به او بپردازد؟ ج _ می تواند برای او نگهداری كند كه هر وقت پیدا شد به او بپردازد، ولی بنابر احتیاط مستحب از طرف مالكش صدقه بدهد. س 8_ اگر به اندازه لازم اعلان كرد ولی مالك مال پیدا نشد، و مال هم از بین رفت، آیا ضامن است؟ ج _ اگر بعد از آنكه به اندازه لازم اعلان كرد و مالك مال پیدا نشد، مال را برای مالكش، نگهداری كند و مال از بین برود، چنانچه در نگهداری آن كوتاهی و زیاده روی ننموده، ضامن نیست، ولی اگر از طرف مالكش صدقه داده باشد یا برای خود برداشته باشد، در هر صورت ضامن است. س 9_ كسی كه مالی پیدا كرده، اگر عمداًَ به کیفیت یاد شده اعلان نکند وظیفه آن چیست؟ ج _ اگر عمداً به كیفیت یاد شده اعلان نكند، گذشته از اینكه گناه كرده، باز هم واجب است اعلان نماید در صورتی كه احتمال بدهد صاحب آن پیدا شود. س 10_ اگر بچّه ای نا بالغ چیزی پیدا كند، چه كسی باید اعلان كند؟ ج _ ولیّ او باید اعلان نماید. س 11_ اگر انسان در بین مدّتی كه اعلان می كند، از پیدا شدن مالك مال ناامید شود، چنانچه بخواهد آن را صدقه بدهد، آیا جایز است یا خیر؟ ج _ بله جایز است. س 12_ اگر در بین مدّتی كه اعلام می كند مال از بین برود، حكم آن چیست؟ ج _ چنانچه در نگهداری آن كوتاهی یا زیاده روی كرده باشد، باید عوض آن را به مالكش بدهد و اگر كوتاهی نكرده و زیاده روی ننموده، چیزی بر او واجب نیست. س 13_ اگر مالی نشانه دارد، اگر می داند بر اثر اعلان، مالك آن پیدا نشود، آیا می تواند صدقه بدهد؟ ج _ اگر مالی كه نشانه دارد و قیمت آن به « 6/12 نخود » نقرۀ سكّه دار می رسد، در جایی پیدا كند كه می داند بر اثر اعلان، مالك آن پیدا نمی شود، می تواند در روز اوّل، آن را از طرف مالكش صدقه بدهد. س 14_ اگر مالكش پیدا شود و به صدقه دادن راضی نمی شود، چه باید بكند؟ ج _ باید عوض آن را به او بدهد و ثواب صدقه ای كه داده، برای خود اوست. س 15_ اگر چیزی پیدا كند و به خیال اینكه مال خود اوست بر دارد، سپس بفهمد مال خودش نبوده، چه باید بكند؟ ج _ باید اعلان نماید. س 16_ اگر پای خود را به گمشده ای بزند و آن را از جای خودش حركت دهد و به جای دیگری ببرد، چه باید بكند؟ ج _ باید اعلان نماید. س 17_ آیا لازم است هنگام اعلان، جنس چیزی را كه پیدا كرده بگوید؟ ج _ لازم نیست هنگام اعلان، جنس چیزی را كه پیدا كرده بگوید، بلكه اگر بگوید چیزی پیدا كرده ام، كافی است. س 18_ اگر كسی چیزی را پیدا كند و دیگری بگوید مال من است، آیا باید آن چیز را به او بدهد؟ ج _ در صورتی باید به او بدهد كه نشانه های آن را بگوید یا به نحو دیگری مطمئن شود. س 19_ آیا لازم است نشانه هایی را بگوید كه مالك متوجّه آنها نیست؟ ج _ لازم نیست نشانه هایی را بگوید كه بیشتر اوقات، مالك متوجّه آنها نیست. س 20_ اگر چیزی راكه پیدا كرده در محل اجتماع مردم بگذارد و آن چیز از بین برود یا دیگری آن را بردارد، چه كسی ضامن است؟ ج _ اگر قیمت چیزی كه پیدا كرده به « 6/12 نخود » نقرۀ سكّه دار برسد، چنانچه اعلان نكند و در مسجد یا جای دیگری كه محل اجتماع مردم است بگذارد و آن چیز از بین برود یا دیگری آن را بر دارد، كسی كه آن را پیدا كرده ضامن است. س 21_ هر گاه چیزی پیدا كند كه اگر بماند فاسد می شود، آیامی تواند آن را بفروشد؟ ج _ می تواند بدون مراجعه به حاكم شرع یا وكیل او، قیمت آن را معیّن نموده و آن را بفروشد و پولش را نگه دارد و اگر صاحب آن پیدا نشد، از طرف او صدقه بدهد. س 22_ آیا چیزی را كه پیدا كرده، می تواند هنگام وضو و نماز همراه خود داشته باشد؟ ج _ اگر چیزی كه پیدا كرده، هنگام وضو گرفتن و نماز خواندن همراه او باشد، در صورتی كه قصد دارد مالك آن را پیدا كند اشكال ندارد. س 23_ اگر كفش او را ببرند و كفش دیگری به جای آن بگذارند، آیا می تواند آن را بر دارد؟ ج _ چنانچه بداند كفشی كه مانده مال كسی است كه كفش او را برده، می تواند آن را به جای كفش خود بر دارد. س 24_ اگر قیمت آن كفش از قیمت كفش خودش بیشتر باشد، چه باید بكند؟ ج _ باید هر وقت مالك آن پیدا شد زیادی قیمت را به او بدهد، ولی چنانچه از پیدا شدن او نا امید شود، می تواند آن را تملّك كند، گر چه بنابر احتیاط مستحب زیادی قیمت را از طرف مالكش، صدقه بدهد. س 25_ اگر احتمال دهد كفشی كه مانده مال كسی نیست كه كفش او را برده، آیا می تواند برای خود بر دارد؟ ج _ در صورتی كه قیمت آن « 6/12 نخود » نقرۀ سكّه دار كمتر باشد، می تواند برای خود بر دارد و اگر بیشتر باشد، باید اعلان كند و بعد از آن بنابر احتیاط مستحب از طرف صاحبش، صدقه بدهد. س 26_ اگر مالی كه كمتر از «6/12 نخود » نقرۀ سكّه دار ارزش دارد، پیدا كند و از آن صرف نظر نماید و در مسجد یا جای دیگر بگذارد، چنانچه كسی آن را بر دارد، آیا برای او حلال است؟ ج _برای او حلال است. س 27_ اگر مثلاً برای تعمیر، چیزی را نزد كسی ببرند و به دنبال آن نیایند، حكم آن چیست؟ ج _ چنانچه پس از جستجو، از آمدن مالك آن نا امید شود، بنابر احتیاط مستحب آن را با اجازۀ حاكم شرع، از طرف مالكش صدقه بدهد. |
