جمعه هشتم اردیبهشت ماه  سال 1396 خورشیدی
حسين بن محمد مشهور به محقق خوانساری یکی از بزرگترين حکما و فقيهان قرن یازدهم هجری در شهر اصفهان بود. محقق یکی از رجال نامی و برجسته در علم و حکمت است و قلم همه علما و فضلای جهان اسلام و تشيع در شرح کمالات علمی و معنوی او به خوبی می چرخد و ذکر و ثنايش در علوم مختلف...
دفعات مشاهده: 4581 • تاریخ درج : شنبه 7 اسفند 1389  •
حسين بن محمد مشهور به محقق خوانساری یکی از بزرگترين حکما و فقيهان قرن یازدهم هجری در شهر اصفهان بود. محقق یکی از رجال نامی و برجسته در علم و حکمت است و قلم همه علما و فضلای جهان اسلام و تشيع در شرح کمالات علمی و معنوی او به خوبی می چرخد و ذکر و ثنايش در علوم مختلف او را به کنار ميرداماد، ملا صدرا و ديگر محققها می کشاند. به او قامت علم و حکمت راست شد، و علوم مختلف به مسير اصلی خويش روان گرديد. او استاد حکما و متکلمين، مربی فقها و مجتهدين و معلم محدثين و مفسرين بود. تمام حکما و علما و صاحب تراجم پس از مرگش، شانه ميت را به چنين القابی در طول تاريخ تکان می دهند: فريد عصر و یگانه زمان خويش بودی، چکيده محققين و سلطان حکما و محدثين، مربی فقها و مجتهدين، برهان متکلمين، جامع علوم نقليه و متبحر در فنون عقليه... بودی،و اين جملات بدان معنی است که فقط جسمش به خاک رفت که وی و امثال وی هميشه باقی هستند ما بقی الدهر. صاحب مناقب الفضلا او را به وجهی نيکو معرفی نموده و صاحب روضات و سلافه و امل بهتر از همه ستودند. زادگاه او شهر زيبای خوانسار بوده و پس از طی مقدمات در دارالعلم اصفهان از محضر شيخ بهائی، ميرداماد، مير فندرسکی و... به تحصيلات مختلف ادامه داد و با دقتی کامل و تحقيقی وافر پيش رفت. سالها به بحث و مذاکرات علمی پرداخت تا از محضر درسش فضلائی چند برخاست. محقق مردی متين و کم حرف بود و هر سخن و سؤالی را به ايجاز و مفيد بيان می داشت. او فهم و استعدادی وافر و در پاسخگوئی بلا درنگ ماهر بود و اگر عالمانه با او مزاح بنمودی شوخی آنها را در جا ادا نمودی. مردی خوش مشرب و نيکو محضر بوده و اکثر خصال و صفات وی پسرش جمال الدين را نيز تو گوئی ز پدر وارث گشتی. محقق شوهر خواهر محقق سبزواری است و اين دو با امثال مدقق شيروانی، محمد تقی مجلسی، محمد باقر مجلسی، ملا محمد صالح، ميرزا رفيقا و جناب خليفه سلطان از اکابر اساتيد حوزه اصفهان (آن روز) محسوبند، و اين بزرگواران شاگردانی را به جهان تشيع تحويل می دهند که در رأس حوزه های ايران و عراق قرار می گيرند. مرحوم افندی صاحب رياض العلماء که از شاگردان اين مکتب است در وصف استاد گويد: «فضلا و اعلام عاليقدر مراتب معقول و منقول، فقه و اصول را از محضر او (محقق) بهره مند گرديدند و کسی به پايه علمی او نمی رسد. صاحب رياض اين استاد را به عنوان استاد محقق ما و مرحوم علامه مجلسی را به عنوان استادی استناد و مدقق شيروانی را به عنوان استادی علامه و محقق سبزواری را به عنوان استادی فاضل در آثار خويش معرفی می سازد. صاحب وسائل الشيعه شيخ حر عاملی از ديگر شاگردان وی است که از او اجازه اجتهاد و روايت گرفت. معظم له در کتاب اَمل محقق را به عنوان استادی بزرگ و محقق کم نظير در علوم اسلامی به خوبی ستوده است.
اين دانشمند بزرگ کتاب شفا و اشارات ابن سينا را با شرح خود تکميل نمود و شرحی نيز بر لمعه شهيد در فقه به رشته تحرير برد، قرآن مجيد و صحيفه سجاديه را ترجمه نمود و بر سوره حمد تفسير نوشت. از اهم آثار او کتاب مشارق الشموس است که صاحب روضات (خوانساری) می نويسد: مشارق او از کثرت تحقيق و محکمی استدلال بی مانند است، حاوی مطالب استوار و مدللی است که اغلب قواعد اصولی و ضوابط اجتهادی در آن به کار رفته است. مرحوم محقق در بدو ورود به اصفهان سالها در سختی معيشت بده و زمستان به علت نداشتن لباس و وسائل زندگی رنجها تحمل نمود اما وی و امثال وی لحظه ای از مطالعه و تحقيقات علمی غافل نبودند. صاحب ترجمه در سال هزار و شانزده در شهر خوانسار متولد شد و در اول ماه رجب سال هزار نود و نه (یا 1098) جهان فانی را وداع کرد. مزارش در تخت فولاد اصفهان تکيه خوانساری معروف است محقق خوانساری را فرزندانی است دانشمند که به ذکر افاضل آنها خواهيم رسيد انشاء الله.
 
بیشتر بدانید :   • نیکان     • علماء     • بزرگان     • قرن یازدهم     • محقق     • خوانساری     • اصفهان    
شما هم برای محقق خوانساری نظر دهید  

 
 
 
          
نظرات کاربران برای محقق خوانساری  

هیچ نظری برای این مقاله ثبت نشده است